خانه » تقویت قوای عمومی » 17 علت مهم خستگی+ روش درمان با توجه به نوع آن
خستگی

17 علت مهم خستگی+ روش درمان با توجه به نوع آن

خستگی یک شکایت شایع پزشکی است که ممکن است به طور جدی بر کیفیت زندگی افراد تأثیر بگذارد. با وجود بسیاری از دلایل احتمالی، یک اختلال خاص پزشکی به ندرت آشکار می ‌شود. از طرف دیگر معمولا در کنار خستگی، اختلالات خلقی و اضطرابی نیز وجود دارند.

حقایق مهم

  • برخلاف بسیاری از علائم پزشکی دیگر، خستگی در شرایط خاص یک پدیده کاملا طبیعی است. همه ما خسته می شویم که معمولا با استراحت یا خواب بهتر می شود. با این حال خستگی مزمن به طور معمول پایدار است و با استراحت تسکین نمی یابد. کلمات بی حالی و ضعف گاهی برای توصیف این شرایط به کار می رود.
  • تقریبا 6-7 درصد مردم در زمان معینی خستگی را تجربه می کنند و 24 درصد افراد در طی دوره زندگی خود در برخی مواقع دچار خستگی می شوند. بیش تر مطالعات نشان می دهد که خستگی در زنان رایج ‌تر از مردان است.
  • یک مطالعه نشان داد که 24 درصد از بیماران مراقبت های اولیه خستگی را یک مشکل اساسی می دانند. یک مطالعه دیگر نشان داد که علت خستگی تنها 10 درصد از بیماران یک کلینیک داخلی، شرایط پزشکی بود.
  • خستگی ناشی از یک بیماری اساسی پزشکی مانند عفونت ویروسی، کم خونی یا کم کاری تیروئید معمولا هنگام درمان بیماری زمینه ای روشن می شود.
  • این امر با خستگی مزمن که پایدار است فرق دارد. خستگی که بیش از شش ماه دوام دارد، مزمن تلقی می شود.
  • یک وضعیت پزشکی و روانی اساسی می تواند خستگی مزمن را در تقریبا دو سوم بیماران توضیح دهد. سه بیماری اساسی روانپزشکی عبارتند از: افسردگی، اختلال هراس و اختلال روان تنی.
  • سندرم خستگی مزمن(CFS) ، به عنوان بیماری اختلال عملکرد ایمنی سیستمیک (SEID) نیز شناخته می شود. مطالعات نشان می دهد که تقریبا 15درصد بیماران مبتلا به خستگی مزمن از CFS رنج می برند.

تعریف خستگی

خستگی یک درک عمومی از ضعف یا احساس فرسودگی، خالی شدن یا تهی بودن است. بعضی اوقات بین خستگی جسمی و ذهنی تمایز قائل می شوند. با این حال، در بسیاری از موارد این اتفاق با هم می افتد.

خستگی جسمی یک ظرفیت کاهش یافته برای حفظ فعالیت بدنی یا عدم توانایی در انجام کارهای بدنی است. با این حال، خستگی ذهنی با مشکلات تمرکز، حافظه و ثبات عاطفی مشخص می شود.

تفکیک بین خواب آلودگی روزانه و خستگی بسیار مهم است. خواب آلودگی عدم توانایی بیدار شدن از خواب یا هوشیاری در طول روز است در حالی که خستگی ناشی از کمبود انرژی جسمی یا روانی است که در فعالیت های روزانه تداخل ایجاد می کند. خواب آلودگی در طول روز یکی از ویژگی های اصلی آپنه انسدادی خواب است.

حتما بخوانید: چرا همیشه احساس خستگی می کنم؟ 9 دلیل ممکن و روش های ساده درمان

خستگی را باید از تنگی نفس و ضعف عضلات متمایز کرد. تنگی نفس احساس ناراحتی در تنفس یا مشکل در تنفس را توصیف می کند و اغلب به صورت احساس سخت نفس کشیدن یا رنج از نفس کشیدن بیان می شود.

ضعف عضلانی به معنای عدم قدرت عضلات است و با چندین اختلال عصبی و اسکلتی عضلانی همراه است. البته ممکن است بیماران دارای تنگی نفس و ضعف ماهیچه نیز از خستگی شکایت کنند.

خستگی مزمن

مدت زمان خستگی می تواند (کم تر از یک ماه)، طولانی مدت (بیش از یک ماه) یا مزمن (بیش از شش ماه) باشد.

1- سندرم خستگی مزمن (CFS)

سندرم خستگی مزمن (CFS) نوعی اختلال است که با خستگی مزمن مشخص می شود، علت مشخصی ندارد و با مشکلات شناختی همراه است. نمونه هایی از مشکلات شناختی شامل نارساخوانی کلامی و مشکلات مربوط به حافظه کوتاه مدت است. ضعف پس از یک فعالیت نسبتا کوچک، یک افت انرژی عظیم را توصیف می‌کند. به طور کلی اگر این شرط با مشکلات شناختی همراه باشد، آن را CFS می‌ نامند.

علت CFS ناشناخته است، اما اعتقاد بر این است که یک بیماری عفونی با تظاهرات ایمنی است. غالبا تاریخچه ای از یک عفونت قبلی وجود دارد که به دنبال بیماری اولیه، حالت طولانی مدت خستگی را تسریع می کند. برخی گفته اند که عامل عفونی مسئولCFS ، کلامیدیا پنومونیه است.

هیچ آزمایش تشخیصی خاصی برای CFS وجود ندارد. این تشخیص براساس معیارهای بالینی انجام می شود که توسط تست های غیر اختصاصی خاصی نیز پشتیبانی می شوند. عدم وجود اختلال عملکرد شناختی باید CFS را به عنوان یک تشخیص بالقوه حذف کند.

در سال 2015، معیارهای تشخیصی زیر برای CFS توسط انستیتوی پزشکی (IOM) ارائه شده است:

  • مداوم (> 6 ماه) کاهش قابل ملاحظه یا اختلال در توانایی مشارکت در سطوح پیش از بیماری در فعالیت های شغلی، آموزشی، اجتماعی یا شخصی همراه با خستگی، که اغلب عمیق است، شروع جدید یا قطعی دارد (نه مادام العمر)، نتیجه کار بیش از حد مداوم نیست و با استراحت قابل ملاحظه کاهش نمی یابد.
  • خواب ناخوشایند

راجب سندروم خستگی مزمن بیشتر بخوانید!

2- خستگی مزمن ایدیوپاتیک

اولین قدم در ارزیابی بیماران مبتلا به خستگی مزمن، غربالگری یک بیماری اساسی پزشکی یا روانی است. اگر چنین اختلالی پیدا نشود و بیمار معیارهای سندرم خستگی مزمن (CFS) را برآورده نکند، ممکن است او را دچار خستگی مزمن ایدیوپاتیک بدانیم. کلمه ایدیوپاتی بیانگر یک علت اساسی ناشناخته است.

میزان ناتوانی و نیاز به مراقبت های بهداشتی برای بیماران مبتلا به خستگی مزمن ایدیوپاتیک و CFS مشابه است.

3- فیبرومیالژیا

فیبرومیالژیا یک سندرم درد مزمن است که با درد گسترده غیرمشخص، سفتی و خستگی گسترده همراه است. شکایات شناختی معروف به فیبروفاگ، در 90 درصد بیماران وجود دارد. سال هاست که فیبرومیالژیا به عنوان یک بیماری بحث برانگیز در نظر گرفته شده است. در اکثر موارد، در موارد معاینه جسمی غیر از حساسیت به لمس در مناطقی که تحت تأثیر قرار گرفته اند، ناهنجاری مشاهده نمی شود.

یافته های آزمایشگاهی و رادیوگرافی طبیعی است. بنابراین، نقش بیماری ارگانیک مورد تردید قرار گرفته است و غالبا فیبرومیالژیا از جنبه روانی یا روان تنی مطالعه می شود. تصویربرداری مدرن از مغز بینش جدیدی در مورد مکانیسم های درگیر در فیبرومیالژیا ارائه کرده است. تحقیقات اخیر حاکی از آن است که فیبرومیالژیا نوعی اختلال در تنظیم درد است و آن را با تغییرات در فعالیت مغز پیوند می دهد.

راجب این بیماری بیشتر بخوانید!

خستگی ناشی از شرایط اساسی پزشکی

خستگی ممکن است در اثر شرایط اساسی پزشکی ایجاد شود. با این حال، در بین بیماران مبتلا به خستگی مزمن، تنها بخش کمی (تقریبا 10درصد) دارای یک اختلال پزشکی اساسی هستند.

مطالعات آزمایشگاهی شامل: شمارش کامل خون، صفحه شیمیایی (الکترولیت، گلوکز، آزمایش عملکرد کلیه و کبد)، هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH) و کراتین کیناز در صورت وجود درد یا ضعف در عضلات می باشند.

غربالگری برای عفونت ویروسی مخفی هپاتیت C و همچنین غربالگری برای HIV ممکن است گاهی اوقات مناسب باشد. این آزمایشات باید شایع ترین اختلالات پزشکی را نشان دهند که به طور بالقوه باعث خستگی شوند.

4- کم خونی

کم خونی یک وضعیت پزشکی است که در آن تعداد گلبول های قرمز خون پایین تر از حد طبیعی است. بیماران مبتلا به کم خونی معمولا خستگی و از دست دادن انرژی را تجربه می کنند.

کم خونی فقر آهن شایع ترین نوع کم خونی در سراسر جهان است. این بیماری معمولا در اثر ریزش خون مانند خونریزی شدید قاعدگی یا خونریزی از زخم یا تومور در دستگاه گوارش ایجاد می شود.

  • کم خونی ممکن است در اثر کمبود ویتامین B12 و فولات ایجاد شود.
  • کم خونی همچنین ممکن است در اثر بیماری های مغز استخوان مانند لوسمی و میلوفیبروز ایجاد شود.
  • بسیاری از بیماری های مزمن مانند سرطان، آرتریت روماتوئید و بیماری کلیوی ممکن است باعث کم خونی شوند.

راجب کم خونی و بهترین روشهای درمان بیشتر بخوانید!

5- کم کاری تیروئید

کم کاری تیروئید وضعیتی است که غده تیروئید به اندازه کافی از هورمون های تیروئید معروف به T3 و T4 تولید نمی کند. خستگی یکی از علائم اصلی کم کاری تیروئید است. علائم دیگر شامل افزایش حساسیت به سرما، یبوست، خشکی پوست، کوفتگی، ضعف عضلانی، درد عضلات، نازک شدن موها، افسردگی و ضعف حافظه است.

غده هیپوفیز با افزایش ترشح هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH) به کاهش سطح T3 و T4 پاسخ می دهد. کم کاری تیروئید معمولا با افزایش سطح TSH خون مشاهده می شود. درمان کم کاری تیروئید با هورمون مصنوعی تیروئید معمولا ساده، ایمن و مؤثر است.

راجب کم کاری تیروئید و بهترین روشهای درمان بیشتر بخوانید!

6- دیابت ملیتوس یا مرض قند

بسیاری از مبتلایان به دیابت بعضی اوقات احساس خستگی، بی حالی یا سستی می کنند. ممکن است خستگی ناشی از عدم تعادل در قند خون باشد. یا وقتی قند خون زیاد باشد یا کم شود ممکن است وجود داشته باشد.

افراد مبتلا به دیابت همچنین ممکن است خستگی مزمن را تجربه کنند که همیشه به میزان قند خون آن ها مربوط نمی شود. این پدیده به عنوان خستگی دیابت شناخته شده است.

راجب دیابت بیشتر بخوانید!

C:\Users\Danei\Desktop\axe chaman\New folder (2)\2.gif

7- سایر اختلالات غدد درون ریز

کم کاری تیروئید و دیابت ملیتوس از جمله اختلالات اندوکرین هستند که موجب خستگی می ‌شوند.

چندین اختلال غدد درون ریز و متابولیک دیگر با خستگی همراه است. نمونه هایی از این بیماری ها عبارتند از: هیپوگنادیسم، هایپرپاراتیروئیدیسم همراه با هایپرکلسمی، نارسایی آدرنال (خستگی آدرنال)، پرکاری تیروئید آپاتیکی، کمبود هورمون رشد و مقاومت به گلوکوکورتیکوئیدها.

8- عفونت های مزمن

چندین عفونت مزمن ممکن است باعث خستگی شود. به عنوان مثال می توان به اندوکاردیت (عفونت دریچه های قلب)، سل، مونوکلئوز، هپاتیت، بیماری انگلی، عفونت HIV و سیتومگالوویروس اشاره کرد.

آزمایشات آزمایشگاهی اضافی ممکن است برای آشکار کردن این اختلالات لازم باشد.

9- اختلالات خود ایمنی

سیستم ایمنی بدن ممکن است در پاسخ به محرک های ناشناخته آنتی بادی هایی تولید کند که به بافت های خود بدن حمله می کنند. این امر ممکن است منجر به یک پاسخ التهابی مزمن شود که مشخصه اغلب اختلالات خود ایمنی است.

نمونه هایی از اختلالات خود ایمنی عبارتند از: آرتریت روماتوئید، لوپوس اریتماتوز سیستمیک (لوپوس، SLE )، بیماری التهابی روده(IBD) ، بیماری اسکلروز متعدد(MS) ، دیابت نوع 1، سندرم گیلان باره، پسوریازیس، بیماری گریوز، تیروئیدیت هاشیموتو، و میاستنی گراویس.

خستگی یکی از اجزای اصلی اختلالات خود ایمنی است. خستگی که به شکل عمیق، ناتوان کننده و جلوگیری کننده از انجام ساده ترین کارهای روزمره توصیف شده است، برای بسیاری از بیماران یک مسئله مهم است و تقریبا در هر جنبه ای از زندگی آن ها تأثیر می گذارد.

10- سرطان

خستگی مزمن در مبتلایان به سرطان شیوع دارد و اغلب ممکن است آزار دهنده ترین علامت باشد. این نوع خستگی را بعضی اوقات خستگی مرتبط با سرطان یا خستگی سرطان می نامند.

خستگی همراه با درد و حالت تهوع یا استفراغ را یکی از ترسناک ترین علائم سرطان می دانند. خستگی ناشی از سرطان ممکن است توسط خود بیماری ایجاد شود. بعضی اوقات، خستگی اولین علامت سرطان است. با این حال، افراد مبتلا به سرطان پیشرفته بیش تر از افراد در مراحل اولیه احساس خستگی دارند.

خستگی ناشی از سرطان همچنین ممکن است با عوامل دیگری مانند کم خونی، اضطراب، افسردگی و عوارض جانبی درمان مرتبط باشد.

11- اختلالات خواب

خواب آلودگی در طول روز ویژگی اصلی آپنه انسدادی خواب است. با این حال، خواب آلودگی و خستگی یکسان نیست. خواب آلودگی عدم توانایی بیدار شدن از خواب یا هوشیاری کامل در طول روز است در حالی که خستگی کمبود انرژی ذهنی، جسمی یا روانی است که در فعالیت های روزانه تداخل ایجاد می کند.

با این وجود، افراد دارای خواب آلودگی به دلیل آپنه انسدادی خواب، از عباراتی مانند کوفتگی، خستگی و انرژی کم برای توصیف علائم خود استفاده می کنند.

بهترین روشهای درمان ساده بیخوابی در اینجا بخوانید!

12- بیماری سیستم عصبی مرکزی

چندین بیماری عصبی ممکن است با خستگی همراه باشد. به عنوان مثال، خستگی اغلب یک علامت برجسته در بیماران سکته مغزی، مولتیپل اسکلروزیس و بیماری پارکینسون است.

مهم است که هنگام ارزیابی بیماران با خستگی مزمن، به دنبال علائم یا نشانه های بیماری سیستم عصبی مرکزی باشید.

13- بیماری عصبی عضلانی

خستگی ممکن است در چندین اختلال عصبی عضلانی مانند اسکلروز آمیوتروفیک جانبی(ALS) ، سندرم پس از فلج اطفال(PPS) ، سندرم گیلین باره، نوروپاتی ایمنی، بیماری شارکو ماری توث، میاستنی گراویس (MG) ، میوپاتی متابولیک، میوپاتی میتوکندریایی، دیستروفی عضلانی، دیستروفی فاشيو اسکاپولو هومرال، دیستروفی میوتونیک وجود داشته باشد.

از این رو، هنگام ارزیابی بیماران شاکی از خستگی باید به دنبال ضعف عضلات و علائم بیماری عصبی باشید.

14- اختلالات دستگاه گوارش

چندین اختلال دستگاه گوارش ممکن است با خستگی همراه باشد. از جمله بیماری زخم معده، گاستروانتریت، بیماری التهابی روده(IBD) ، سرطان و سندرم روده تحریک پذیر.

اما، بیماران مبتلا به اختلالات دستگاه گوارش نیز معمولا شکایات دیگری مانند درد شکم، حالت تهوع، استفراغ، یبوست یا اسهال دارند.

15- اختلالات قلبی عروقی

خستگی ممکن است نشانه بیماری قلبی باشد. بنابراین مهم است که به دنبال علائمی مانند درد قفسه سینه و تنگی نفس باشید. شایع ترین علامت حمله قلبی در آقایان و خانم ها درد قفسه سینه یا ناراحتی است. با این وجود، فقط نیمی از خانم هایی که دچار سکته قلبی می شوند درد قفسه سینه دارند. خانم ها بیش تر از آقایان ممکن است درد کمر یا گردن، مشکل سوء هاضمه، سوزش معده، حالت تهوع، استفراغ، خستگی شدید و یا مشکلات تنفسی را گزارش کنند.

بیماران مبتلا به نارسایی مزمن قلب اغلب دچار خستگی، کاهش تحمل ورزش و احتباس مایعات هستند. نارسایی قلبی زمانی رخ می دهد که ماهیچه قلب ضعیف شده و قادر به پمپاژ کردن خون کافی برای رفع نیاز بدن به خون و اکسیژن نیست. در بعضی موارد، ظرفیت پمپاژ عضله قلب حفظ می شود، اما بطن چپ با کاهش تطابق و آرامش از بین می رود که منجر به افزایش فشار پر شدن در بطن چپ می شود.

نارسایی قلبی ناشی از یک بیماری اساسی قلبی است که باعث آسیب به عضله قلب و یا افزایش سختی بطن چپ می شود. بیماری عروق کرونر قلب، فشار خون بالا، اختلالات دریچه ای و کاردیومیوپاتی گشاد شده شایع ترین دلایل نارسایی قلبی است.

علل روان شناختی خستگی

بیماری های روانپزشکی در 60-80 درصد از بیماران مبتلا به خستگی مزمن وجود دارد.

16- اضطراب و افسردگی

اضطراب و افسردگی از دلایل عمده خستگی است. خستگی معمولا پایدار است اما ممکن است شدت آن متفاوت باشد. حدود سه چهارم بیماران مبتلا به خستگی مزمن اختلالات خلقی یا اضطرابی نیز دارند. حتی گفته شده است که خستگی مزمن نوعی شکل غیرعادی (forme fruste) از اضطراب یا حالات افسردگی است. به عبارت دیگر، خستگی مزمن ممکن است تنها شکل دیگری از اضطراب یا افسردگی باشد.

برخی از افراد مبتلا به افسردگی، کمبود انرژی را گاهی اوقات anergia می نامند. شواهدی وجود دارد که نشان می دهد افسردگی ممکن است افراد را به خستگی متعاقب مستعد کند. از طرف دیگر، خستگی و افسردگی یافت شده است که به موقع یکدیگر را پیش بینی کرده و تحت تأثیر قرار می دهند.

ارتباط آن ها تا حدودی ناشی از برخی از عوامل خطر رایج است که باعث ایجاد هر دو می شود. برای برخی خستگی در درجه اول به وجود می آید. در یکسری افراد افسردگی اول خواهد بود. اما برای بیش تر افراد، احتمالا نامشخص خواهد بود.

خستگی ناشی از دارو

خستگی معمولا با اعتیاد به الکل و مواد مخدر همراه است. همچنین توسط بسیاری از افراد پس از قطع مصرف این مواد، تجربه می‌ شود. بسیاری از داروهای رایج با ایجاد خستگی مزمن مرتبط هستند.

17- مواد دارویی

اعتقاد بر این است که خستگی عارضه مشترک بسیاری از مواد دارویی معمولی است. این امر ممکن است هم در مورد داروهای بدون نسخه و هم برای داروهای تجویزی صحت داشته باشد. بسیاری از داروهای مورد استفاده برای درمان فشار خون بالا با خستگی مرتبط هستند. داروهای کاهش دهنده کلسترول مانند استاتین نیز ممکن است باعث خستگی شود. استاتین توسط میلیون ها نفر در سراسر جهان استفاده می شود که باعث ایجاد درد و ضعف عضلات در برخی از افراد می شود.

آنتی هیستامین ها که معمولا برای درمان آلرژی استفاده می شوند نیز باعث خستگی می شوند. درمان با بنزودیازپین ها، داروهای ضد افسردگی و داروهای ضد روان پریشی نیز با خستگی مرتبط هستند. این مورد برای داروهای اپیوئید که برای تسکین درد استفاده می شوند نیز صادق است.

ویدیوی کاربردی (دکتر ضیائی)

 

حتما بخوانید: بهترین مکمل‌های ویتامین برای رفع خستگی (طبق تحقیقات جدید) 

سخن پایانی

برخلاف بسیاری از علائم پزشکی دیگر، خستگی در شرایط خاص یک پدیده کاملا طبیعی است. همه ما خسته می شویم که معمولا با استراحت یا خواب بهتر می شود. با این حال، خستگی مزمن به عنوان یک حالت پزشکی به طور معمول پایدار است و با استراحت تسکین نمی یابد.

  • خستگی مزمن یک شکایت پزشکی معمول و اغلب ناتوان کننده است.
  • یک اختلال پزشکی اساسی در تقریبا 10 درصد بیماران مبتلا به خستگی مزمن مشاهده می شود.
  • حدود سه چهارم بیماران مبتلا به خستگی مزمن نیز اختلالات خلقی یا اضطرابی دارند.
    اگر یک بیماری پزشکی یا روانی اساسی یافت نشود، باید سندرم خستگی مزمن (CFS) در نظر گرفته شود.
  • در بیمارانی که وضعیت پزشکی یا روانی اساسی ندارند و معیارهای CFS یا فیبرومیالژیا را برآورده نمی کنند، باید خستگی مزمن ایدیوپاتیک را در نظر گرفت.
  • درمان خستگی بستگی به علت اصلی دارد.
  • برای اقدامات عمومی باید روی خواب، رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و کاهش استرس متمرکز شد.

مطالب مشابه

نتیجه‌ای پیدا نشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست