خانه > خواص گیاهان دارویی > بطور کلی مصرف سویا برای سلامتی مفید است یا مضر؟ (نظر دو فوق تخصص)
سویا

بطور کلی مصرف سویا برای سلامتی مفید است یا مضر؟ (نظر دو فوق تخصص)

سویا از بقولات بومی آسیا است و برای هزاران سال است که جزو رژیم غذایی سنتی آسیایی ها محسوب میشود. در واقع، شواهدی وجود دارد که سویا 9000 سال قبل از میلاد در چین رشد کرده است.

امروزه، سویا به طور گسترده ای مصرف می شود و نه تنها به عنوان منبع پروتئین گیاهی بلکه جزئی از غذاهای فرآوری شده است. با این حال، سویا غذای بحث برانگیزی است- برخی میگویند که مزایای زیادی برای سلامتی دارد، در حالی که دیگران ادعا می کنند که ممکن است مضر باشد. در این مقاله، مواردی راجع به سویا مورد بررسی قرار می گیرد.

انواع مختلف سویا

1-محصولات دانه ی کامل سویا

به طور کلی محصولات سویا را می‌ توان به دو دسته بزرگ محصولات تخمیری و غیر تخمیری تقسیم کرد. شیر سویا و توفو نیز از دانه ی سویا ساخته میشوند. در حالی که دانه ی سویای کامل به ندرت در رژیم غذایی غربی خورده می شوند، ادامام یک غذای پرچرب با پروتئین بالا در غذاهای آسیایی است. شیر سویا از خیساندن لوبیای خشک سویا و آسیاب کردن آن بدست می‌آید.

از آنجا که سویا گالاکتوز ندارد، در بچه‌های مبتلا به گالاکتوزمی و مبتلا به عدم تحمل لاکتوز، شیر بر پایه سویا و شیر گاو بدون لاکتوز می‌تواند جانشین خوبی به جای شیر مادر باشد. توفو همان پنیر سویا است که از دلمه شدن پروتئین شیر سویا به دست می‌آید. این منبع معمول پروتئین گیاهی در رژیم های گیاه خواری است.

حتماً بخوانید: فواید علمی نارگیل، مضرات، طرز مصرف اصولی و سایر نکات مهم

2- سویا تخمیر شده

محصولاتی از قبیل سس سویا، تمپه، میسو، ناتو و تافوی تخمیری از دسته محصولات تخمیری سویا به حساب می‌آیند. سس سویا یک مایع قهوه‌ای تیره نمکی است که از تخمیر لوبیای سویا تهیه می‌شود.

تمپه یک کیک سویا تخمیر شده است که در اندونزی تولید شد. اگر چه به اندازه ی توفو محبوب نیست اما آن را به عنوان یک منبع پروتئین در رژیم های گیاهی مورد استفاده قرار می دهند. میسو یک چاشنی سنتی ژاپنی ساخته شده از سویا، نمک و یک نوع قارچ است.

3- غذاهای فرآوری شده مبتنی بر سویا

سویا برای ساخت غذاهای فرآوری شده از جمله جایگزین های گوشتی در گیاه خواران و وگانها، ماست و پنیر استفاده می شود. این محصولات از جمله آرد سویا و روغن سویا در بسیاری از مواد غذایی بسته بندی شده استفاده می شود.

4- مکمل سویا

شکل‌ های مکمل سویا بصورت پروتئین سویای ایزوله، پروتئین سویا کنسانتره و پروتئین سویای بافت ‌دار شده، بهره گرفته می ‌شود. مکمل‌های پروتئین سویای به سه شکل: ایزوله، کنسانتره و بافت‌ دار شده مورد استفاده قرار می‌گیرند. دیگر مکمل های سویا شامل ایزوفلاون های سویا هستند که در شکل کپسول موجود هستند و می توانند بعنوان کپسول یا پودر مصرف شوند.

مطلب مشابه: شیر سویا –مضرات، فواید، طرز مصرف برای لاغری، بدنسازی و نکات دیگر

مواد مغذی سویا

سویا منبع خوبی از مواد مغذی مهم است. به عنوان مثال، یک فنجان (155 گرم) از ادامام شامل:

  • کالری: 189 گرم
  • کربوهیدرات: 11.5 گرم
  • پروتئین: 16.9 گرم
  • چربی: 8.1 گرم
  • فیبر: 8.1 گرم
  • ویتامین C: 16٪ (RDI یا درصد شاخص نیاز روزانه )
  • ویتامین K: 52٪ RDI
  • تیامین: 21٪ RDI
  • ریبوفلاوین: 14٪ RDI
  • فولاد: 121٪ RDI
  • آهن: 20٪ RDI
  • منیزیم: 25٪ RDI
  • فسفر: 26٪ RDI
  • پتاسیم: 19٪ RDI
  • روی: 14٪ RDI
  • منگنز: 79٪ RDI
  • مس: 19٪ RDI

سویا مقدار کمی از ویتامین E، نیاسین، ویتامین B6 و پانتوتنیک اسید هم دارد. علاوه بر این، حاوی فیبر پروبیوتیک و چند فیتو شیمیایی مفید مانند استرولهای گیاهی و ایزوفلاون ها دایدزین و ژنتیسین است.

همچنین بخوانید: کلسیم چیست؟ علایم کمبود، عوارض، منابع سرشار، درمان و نکات دیگر

مزایای علمی سویا برای سلامتی

1-پایین آوردن کلسترول

سویا ممکن است سطح کلسترول، به خصوص LDL یا کلسترول بد را کاهش دهد. خوردن محصولات سویا کلسترول LDL وکل کلسترول را کاهش می دهد در حالیکه کلسترول خوب HDL را افزایش می دهد. این بهبود در افرادی که سطح کلسترول بالایی دارند مفید است. با این حال، محققان دریافتند که مکمل های سویا مانند مصرف غذاهای سویا، اثری در پایین آوردن کلسترول ندارند.

مصرف روزانه 47 گرم ​​سویا با کاهش 9.3 درصد کلسترول و کاهش 13 درصد کلسترول LDL مرتبط است. به نظر می رسد که فیبر نقش مهمی در اثرات کاهش کلسترول سویا ایفا می کند.

2- بهبود باروری

سويا ممكن است باروری را در زناني كه سعي در باروری دارند بهبود بخشد. مطالعه ای بر روی 36 زن انجام شد که در شش ماه دوره ی قاعدگی نداشتند، افرادی که روزانه 6 گرم پودر سیاه سویا استفاده می کردند، میزان تخمک گذاری و چرخه قاعدگی بیشتری را نسبت به افرادی که سویا مصرف نکرده بودند داشتند.

زنانی که 1500 میلیگرم فیتواستروژن سویا را در روز دریافت کردند میزان بارداری بیشتری در مقایسه با افرادی که سویا مصرف نکرده بودند داشتند.

سویا اثرات محافظتی در مقابل BPA دارد، BPA یک ماده شیمیایی در پلاستیک است که ممکن است اثرات منفی بر باروری داشته باشد. زنانی که قبل از IVF سویای بیشتری مصرف کرده بودند، به احتمال بيشتر باروری موفقی داشتند.

3- کاهش علائم یائسگی

ایزوفلاون ها نوعی فیتواستروژن هستند که به طور طبیعی در سویا یافت می شوند و مانند استروژن ضعیف بدن عمل می کنند. سطح استروژن در طی یائسگی کاهش می یابد و منجر به علائمی نظیر گرگرفتگی می شود. از آنجا که سویا به عنوان یک استروژن طبیعی عمل می کند، ممکن است این علائم را کاهش دهد.

مطالعات نشان می دهد که سویا نقش مفیدی در یائسگی دارد. زنانی که دوز متوسط ​​54 میلیگرم ایزوفلاون سویا را به مدت 12 هفته مصرف کردند، 20.6٪ گرگرفتگی کمتری داشتند و در مقایسه با شروع مطالعه 26.2 درصد کاهش علائم را تجربه کردند.

اثرات احتمالی منفی سویا بر سلامت

1- اثر سویا بر سرطان پستان ناشناخته است

سویا حاوی ایزوفلاون است که در بدن مانند استروژن عمل می کند. از آنجایی که پیشرفت بسیاری از سرطان های سینه نیاز به استروژن دارد، گمان میشود که سویا می تواند خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش دهد. با این حال، در بیشتر مطالعات ثابت نشده است.

مصرف سویا باعث کاهش خطر ابتلا به سرطان پستان در زنان قبل و بعد از یائسگی می شود. سویای تخمیر شده ممکن است اثر محافظتی بیشتری در برابر سرطان سینه در مقایسه با مکمل های سویا داشته باشد. علاوه بر این، سویا پس از تشخیص سرطان پستان به طول عمر بیشتری منجر میشود.

2- تأثیر بر عملکرد تیروئید

سویا حاوی گیتروژن است که مانع جذب ید توسط تیروئید میشود. مطالعات آزمایشی و حیوانی نشان داده است که ایزوفلاونهای سویا تولید هورمونهای تیروئید را متوقف می کنند.

سویا بر عملکرد تیروئید بی تاثیر یا تاثیر بسیار کمی دارد و نویسندگان نتیجه گرفتند که افراد مبتلا به هیپوتیروئیدی تا زمانی که مصرف ید آنها مناسب باشد نیازی به اجتناب از سویا ندارند.

3- تأثیر بر هورمون جنسی مردانه

از آنجا که سویا حاوی فیتواستروژن است، ممکن است وجود آن در رژیم غذایی مردان نگران کننده باشد.

با این حال، مطالعات اثر منفی سویا در تولید تستوسترون مردان را نشان نمیدهد. در بررسی 15 مطالعه در مردان نشان داده شد، مصرف غذاهای سویا، پودر پروتئین یا مکمل های ایزوفلاون تا 70 گرم پروتئین سویا و 240 میلی گرم ایزوفلاون سویا در روز بر میزان تستوسترون آزاد یا مجموع تستوسترون تأثیر نمی گذارد.

علاوه بر این، سویا ممکن است خطر ابتلا به سرطان پروستات در مردان را کاهش دهد. در بررسی 30 مطالعه نشان داده شد، مصرف سویا به میزان قابل توجهی موجب کاهش خطر ابتلا به بیماری ها میشود.

4- اکثر سویاها محصولات GMOs (اصلاح شده ی ژنتیکی)هستند

بیش از 90 درصد از سویا تولید شده در ایالات متحده به صورت اصلاح شده ژنتیکی است. بحث های زیادی در مورد ایمنی محصولات اصلاح شده ژنتیکی (GMOs) وجود دارد. مطالعات طولانی مدت علمی جهت تعیین اثرات آن در انسان مورد نیاز است.

برخی از محصولات سویا GMO حاوی باقی مانده گلیفسات هستند که در مقایسه با سویاهای ارگانیک خواص تغذیه ای ضعیف تری دارند. بنابراین، برای اجتناب از GMO و قرار نگرفتن در معرض گلیفسات، از سویای طبیعی استفاده کنید.

حتما بخوانید: مضرات و فواید سویا، کالری و ارزش غذایی آن و همه نکات مهم دیگر

کلیپ زیر (سویا خوب است یا بد؟)

دانلود کلیپ

حرف آخر

سویا مزایای متعددی از جمله کاهش سطح کلسترول، بهبود باروری و کاهش علائم یائسگی را ارائه می دهد. با این حال، شواهدی از مطالعات حیوانی نشان می دهد که ممکن است مصرف زیاد سویا با سرطان پستان، عملکرد ضعیف تیروئید و تداخل با هورمون های مردانه مرتبط باشد. اگرچه مطالعات در انسان نتایج متفاوتی نشان می دهد. به طور کلی، به احتمال زیاد مزایای استفاده از سویا در رژیم غذایی بیش از خطرات بالقوه آن است، بنابراین با خیال آسوده محصولات تخمیری و یا دانه ی سویا را مصرف کنید و از مزایای آن بهره ببرید. نوش جان!

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست