پوکی استخوان

تشخیص پوکی استخوان با آزمایش خون (4 نشانه ساده)

مهم نیست که پزشک کدامیک از داروهای پوکی استخوان را برای شما انتخاب کرده باشد، اما آن چه اهمیت دارد این است که تاثیر مثبتی روی بیماری شما داشته باشد. یکی از راه های تاثیرگذاری این است که در مورد “مارکرهای” خود سوال کنید.

هنگامی که تحت درمان پوکی استخوان هستید، پزشک برای شما آزمایش خون یا ادرار تجویز می کند. این آزمایش ها، مارکرهای مختلفی را مشخص می کنند – سطح آنزیم های مختلف، پروتئین ها و سایر مواد هنگام گردش خون در بدن – که سرنخی از بیماری و روند درمان شما را فراهم می کنند.

5 نکته مهم

  • تغذیه به شدت بر سلامت استخوان ها در طول زندگی ما اثر می گذارد. به عنوان مثال ، آنچه زنان در دوران بارداری مصرف میکنند، بر تراکم استخوان فرزندانشان در بزرگسالی تاثیر میگذارد.
  • در زمان کودکی ، استخوانهای ما تقریباً با رشد سریع مواجه می شوند. اگر استخوانی بشکند، مشکل خاصی ایجاد نمیشود چون استخوانها به سرعت جوش خواهند خورد.
  • در حدود 18 یا 19 سالگی ، به حدود 95٪ تراکم استخوان خود دست یافته ایم. می توانیم در دهه 20 زندگی، به ساختن برخی از استخوان ها ادامه دهیم.
  • اما در سن 30 سالگی ، بدن ما از تشکیل “رسوب استخوانی” بیشتر متوقف می شود. سپس کاهش تراکم استخوان آغاز میشود. این میتواند نشانگر برخی اخبار بد و برخی اخبار خوب باشد.

4 نشانه اصلی در آزمایش خون

4 نشانه اصلی پوکی استخوان در آزمایش خون که باید به دنبال آن بگردید. اگر هر کدام از 4 مورد زیر در حالت نرمال نبودند در معرض پوکی استخوان هستید (یا روند آن شروع شده است):

  • آلکالن فسفاتاز مخصوص استخوان (ALP یا BALP استخوان). این مارکر تخمینی برای میزان تشکیل استخوان در کل اسکلت شما است. ممکن است تشکیل استخوان چیز خوبی به نظر برسد، اما بسته به شرایط، مقدار زیادی از آن ممکن است بد باشد. افراد مبتلا به پوکی استخوان به طور کلی دارای سطح BALP بالایی هستند که تا سه برابر بیش تر از حد طبیعی است.
  • استئوکلسین. این مورد یکی دیگر از مارکرهای تشکیل استخوان است.
  • N-telopeptide ادراری از کلاژن نوع I یا uNTX. این مورد، مارکر تحلیل استخوان یا از بین رفتن استخوان است.
  • سطح ویتامین D. این معیار ارزیابی می کند که آیا کمبود ویتامین D که برای جذب کلسیم در بدن ضروری است دارید یا نه. ممکن است کلسیم زیادی مصرف کنید، اما اگر ویتامین D کافی نداشته باشید، کلسیم به طور موثری جذب بدن نمی شود.

منبع اصلی

علائم پوکی استخوان

  • کمردرد ناشی از شکستگی یا خوابیدن مهره ها روی هم
  • کاهش قد به مرور زمان
  • قامت خمیده
  • ضعف استخوان ها در برابر فشار های خارجی
  • فروپاشی مهره ها

علت های پوکی استخوان

بخش 1- سبک زندگی ناسالم

رژیم غذایی نامناسب: رژیم غذایی اثر قابل توجهی برسلامت استخوانها دارد. غذاها و موادمغذی خاصی موجب تقویت رشد استخوانها میشودند در حالیکه برخی دیگر این اثر را ندارند.

کمبود کلسیم، ویتامین D، منیزیم، فسفر، ویتامین K، ویتامین B و ویتامین B12همگی از علل ابتلا به پوکی استخوان ها هستند. رژیم غذایی فاقد این مواد معدنی و ویتامین ها سلامت استخوان ها را تهدید میکند.

همچنین مصرف زیاد پروتئین، کافئین و سدیم نیز میتواند صدمات بسیار زیادی به سلامت استخوان ها وارد کند. مصرف زیاد این مواد غذایی موجب عدم جذب کلسیم و یا دفع آن شود.

ورزش نکردن: ورزش (خصوصا پیاده روی سریع و شنا) یک مانع ضروری در مقابل استخوان پوکی است. ورزش موجب ساخت و حفظ استخوانهای قوی میشود. پس افراد بی تحرک به احتمال زیاد استخوانهای ضعیفی دارند. همانطور که میدانید احتمال شکستگی استخوانهای ضعیف بسیار بیشتر است.

اختلالات غذاخوردن: اختلالت غذایی مانند بی‌اشتهایی عصبی (آنورکسیا)، پرخوری عصبی (بولیمیا) یا تمایل بیش از حد به خوردن غذاهای سالم (اورتورکسیا) سلامت استخوان ها را به خطر می اندازند.

سیگار کشیدن و الکل: موادشیمیایی که در سیگار یافت میشود جذب کلسیم در بدن را مشکل میکند. آنها همچنین توانایی استروژن برای حفاظت از استخوانها را تحت تاثیر قرار میدهند. مصرف الکل بیش ازحد هم بر توانایی بدن در استفاده ی موثر از کلسیم اثر منفی میگذارد. پوکی استخوان به دلایل زیادی اتفاق می افتد (بیش از 200 دلیل!) ولی دلایل اصلی در ایران و سایر کشورها همین موارد مطرح شده هستند. در واقع عوامل خطر زیادی وجود دارد که شانس ابتلا به آنها را افزایش میدهد. خوشبختانه بسیاری از علل پوکی استخوان قابل پیشگیری هستند.

بخش 2- دلایل عمومی

سن: خطر پوکی استخوان بعد از ۳۰ سالگی و به ویژه بعد از یائسگی افزایش می‌یابد.

کاهش سطح هورمون‌های جنسی: وقتی خانمها به دوران یائسگی میرسند، سطح استروژن آنها شدیدا افت میکند. استروژن برای ساخت استخوانهای جدید ضروری است چون این هورمون از سلولهای استخوان ساز حمایت میکند و بدون استروژن، سلولهای سازنده ی استخوان نمیتواند به اندازه ی کافی استخوان تولید کند بنابراین استئوکلاستها (سلولهای استخوان کاه) برآنها غلبه میکنند. در مردان هورمون تستوسترون از سلولها محافظت میکند. وقتی سطح تستوسترون کاهش یابد، موجب از تحلیل رفتن استخوانها میشود.

جنس: زنان بیشتر از مردان به پوکی استخوان مبتلا می‌شوند.

نژاد: نژاد سفیدپوستان و آسیایی بیشتر از سایر قومیت‌ها در معرض ابتلا به پوکی استخوان هستند.

ساختار استخوان: قد بلند (بیش از ۵.۷ فوت یا ۱.۷ متر) و یا لاغر بودن (وزن کمتر از ۱۲۵ پوند یا ۵۶.۶۹ کیلوگرم) خطر پوکی استخوان را افزایش می‌دهد. افراد ریز نقش به دلیل کمبود توده‌ی استخوانی در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به پوکی استخوان هستند.

عوامل ژنتیکی: شکستگی لگن یا پوکی استخوان در اعضای نزدیک خانواده، شانس ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهد.

سابقه‌ی شکستگی: تجربه‌ی شکستگی مختصر، به ویژه پس از سن ۵۰ سالگی احتمال ابتلا به پوکی استخوان را بالاتر می‌برد.

بخش 3-شرایط پزشکی

بیماری هایی که باعث پوکی استخوان می شوند

هیپرتیروئیدی سطوح پایین تستوسترون در مردان
هیپرپاراتیروئیدی بیماری‌های کبدی
سندروم کوشینگ سرطان، لوپوس
بیماری‌های سوء جذب مانند سلیاک بیماری انسدادی مزمن ریوی
بیماری التهابی روده آرتریت روماتوئید
بیماری‌های کلیوی اسپوندیلیت انکیلوزینگ

داروهایی که باعث پوکی استخوان می شوند

هورمون‌های تیروئیدی داروهای حاوی ویتامین A
داروهای ضد انعقاد و رقیق کننده‌ی خون داروهای دیابت نوع ۲
برخی از داروهای ضد افسردگی داروهای سرکوب کننده‌ی ایمنی
برخی از داروهای ضد تشنج داروهای سرکوب کننده هورمون های جنسی

6 داروی رایج و موثر درمان پوکی استخوان

پروفسور Weinerman میگوید این داروها روند پوکی استخوان را با از بین بردن استئوکلاستها (سلولهای استخوانکاه) کاهش میدهند. از طرفی موجب میشوند سلولهای استخوان ساز یا استئوبلاستها استخوانهای جدیدی بسازند و در حال حاضر از موثرترین داروهای موجود در دنیا می باشند. در حال حاضر بهترین داروهای درمان پوکی استخوان عبارتند از:

1- بیس فسفونات

مزایا: بیس فسفونات باعث کاهش سرعت از دست دادن استخوان میشود و بنابراین خطر شکسته شدن استخوانها کاهش میابد.

معایب: بیس فسفونات ها داروهایی هستند که مری و معده را تحریک میکند و شخص پس از مصرف این قرصها مجبور است که بمدت 1 ساعت بایستد و دراز نکشد. افرادیکه مشکلات جدی دستگاه گوارش فوقانی دارند نباید این داروها را مصرف کنند.

2-داروی پرولیا (دنوزوماب)

داروی پرولیا یک آنتی بادی منوکلونال است که دوبار در سال تزریق میشود و یک داروی بیولوژیک است. دنوزوماب مانع از عمکرد استئوکلاستها یا همان سلولهای استخوانکاه میشود.

مزایا: پرولیا برای درمان استخوان پوکی بسیارموثر است. برطبق گفته بنیادملی پوکی استخوان آمریکا، این دارو به کاهش 68 درصدی شکستگی ستون فقرات و 40 درصدی استخوان لگن منجر میشود. بامصرف این دارو بروز شکستگی های استخوان (غیراز ستون فقرات) 20 درصد در طول 3 سال کاهش یافت.

مضرات: پرولیا موجب پایین افتادن سطح کلسیم میشود. پس چک کردن سطح کلسیم از طریق آزمایش خون ضروری است. افرادیکه سطح کلسیم پایینی دارند یا مبتلا به hypocalcemia هستند، نباید این دارو را مصرف کنند.

3- فورتئو (تری پاراتاید)

تری پاراتاید یک هورمون تزریقی است و تنها درمان پوکی استخوان است که مستقیما سلولهایی را که مسئول تراکم استخوان هستند هدف قرار میدهد. این دارو یک نوع هورمون پاراتیروئید است.

مزایا: براساس آنالیزی که در سال 2011 منتشر شد، نشان داده شد که تری پاراتاید ار بیس فسفونات ها موثرتر هستند و بطور قابل توجهی تراکم استخوان را در ستون فقرات بهبود میبخشد.

معایب: مطالعات آزمایشگاهی نشان دادند که این دارو در دوزهای بالا، خطر ابتلا به نوع خاصی از سرطان استخوان را افزایش میدهد. اگرچه این سرطان نادر است اما طبق گفته ی NOF این دارو تنها باید 2 تا 3 سال مصرف شود.

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست