خانه » روده و مری » آب آوردن ریه (آمبولی ریه) چیست؟ تشخیص، درمان خانگی و نکات مهم
آمبولی ریه

آب آوردن ریه (آمبولی ریه) چیست؟ تشخیص، درمان خانگی و نکات مهم

در حدود نیمی از افرادی که به آمبولی ریه (PE) مبتلا هستند علائمی از خود نشان نمیدهند، سیستم خون رسانی، ریه و قلب سلامت نشان میدهند. در واقع بسیاری از ابتلا به این مشکل آگاهی ندارند. (1) تعداد افراد مبتلا به PE ترومبوسیس عروقی سالانه در آمریکا در بین 300،000 تا 600.000 نفر است.

آمبولی ریه تهدیدی برای زندگی است و فارق از علائمی که افراد از خود نشان میدهند بسیار جدی است. یکی از ترسناک ترین اتفاقات این است که فرد ممکن است بدون داشتن هیچ علائم هشدار دهنده ای به ناگاه عکس العمل نشان میدهند. وقتی فرد مبتلا به PE تغییرات غیر طبیعی در تنفس، درد قفسه سینه، افزایش ضربان قلب و یا دیگر را در خود حس کند، ممکن است احتمال ابتلا به بیماری کم خطرتری بدهند، بیماری هایی مثل بیماری های تنفسی، رفلاکس معده، یا بیماری ای زودگذر.

آمبولی ریه چیست؟

آمبولی ریه (که به اختصار به آن PE میگویند) بیماری خطرناکی است که با حضور یک یا چند لخته خون در رگهای ریه ایجاد میشود. این بیماری معمولا با جابجا شدن یک لخته خون از پای بیمار به ریه وی ایجاد میشود.

لخته خون در پا را ترومبوسیس عمیق عروقی (یا DVT) مینامند. DVT ممکن است به خاطر جدا شدن لخته از جای اصلی آن به وجود بیاید. در ادامه لخته در جریان خون به سمت قسمت دیگری از بدن، از جمله مغز یا ریه، منتقل میشود. وقتی لخته جریان خون طبیعی ربه یکی از ریه ها را مختل کند، آسیب های دائمی یا حتی مرگ را باعث میشود و اگر درمان نشود، حدود 30 درصد بیماران مبتلا به PE به علت آسیب دیدگی بافتی، مرگ سلولهای سالم و مشکلات دیگر فوت میکنند.

نشانه های کلی و علائم آمبولی ریه

همانطور که بالا ذکر شد، علائم آمبولی ریه همیشه واضح نیستند. وقتی علائم (معمولا به خاطر سطح پایین اکسیژن در خون) نشان داده میشوند معمولا شامل موارد ذیل هستند:

  • کوتاهی نفس، صدا دار نفس کشیدن یا هر نشانه ای از عدم تنفس طبیعی. علاوه بر درد قفسه سینه، مشکلات تنفسی از رایج ترین علائم آمبولی ریه است. درد قفسه سینه مشابه درد زمان حمله قلبی است. ممکن است این اتفاق در زمان خواب یا بعد از شرایطی پر استرس اتفاق بیوفتد. موسسه ملی سلامت که به آن بررسی تشخیص آموبلی ریه (PIOPED) میگویند، تحقیق گسترده ای انجام شد. آنها متوجه شدند که 73 درصد از بیماران آمبولی ریه که علائم را دارند از بریدگی نفس و 37 درصد از سرفه رنج میبرند.
  • سرفه خونی
  • تپش قلب بالا، تنفس تند و فشار خون بالا
  • بعد از تشخیص توسط دکتر، برخی افراد مبتلا به آمبولی ریه از خود علائمی از جمله تب، ضربان قلب ناموزون و تولید صداهای غیرطبیعی از ریه و قلب دارند.
  • آسیب دیدگی ارگان های حیاتی که شامل مغز یا ریه میشود. فشار خون ریه به آسیب دیدگی به علت افزایش فشار سرخرگ ریوی در شش ها است. شکستگی ریوی شرایطی است که به علت مرگ برخی سلول ها در ریه یا آسیب دیدگی ریه به علت میزان اکسیژن پایین اتفاق می افتد.
  • آمبولی ریه خطر برای زندگی است. وقتی یک یا چند لخته به سمت ریه حرکت کند، یا لخته به حدی بزرگ شود که جلوی جریان خون را بگیرد آمبولی ریه به مرگ ختم میشود. آمبولی بزرگ در ریه میتواند کل جریان سرخرگ ریه را از بین ببرد. این امر موجب کاهش جریان خون به هر دو طرف ریه شده و تقریبا بلافاصله به مرگ منتهی میشود. به همین علت اگر علائم DVT یا آمبولی ریه را مشاهده کردید حتما باید کمک دریافت کنید.

درست مثل آمبولی ریه، تمام افرادی که به DVT مبتلا هستند علائمی مشاهده نمیکنند. برخی علائم که که در صورت مشاهده آن ممکن است به ترومبوسیس عمیق عروقی مبتلا باشید عبارت اند از:

  • تورم و علائم عفونت در یکی از پاها که لخته در آن به وجود آمده است. این امر میتواند گرم شدن، درد، حساسیت و یا سرخی پای آسیب دیده باشد.
  • تغییر در ظاهر یا رنگ پوست رد کنار ناحیه لخته. این موضوع ممکن است تنها در یک پا یا در هر دو پا اتفاق بیوفتد و در تمام پا نشر پیدا کند.
  • دشواری در راه راه رفتن یا حرکت طبیعی
  • برخی پوست شدن ها یا زخم هی به وجود آمده د اعضای بدن
  • طبق گفته موسسه ملی قلب، ریه و خون لخته های خونی در ناحیه ران پا بیشترین احتمال جدا شدن را نسبت به لخته ها در قسمت های پایینی پا یا دیگر قسمت های بدن است.

دلایل ایجاد آمبولی و عوامل خطرزا

بیشتر لخته های خون (آمبولی) که به سمت ریه حرکت میکنند از قسمت پایینی بدنئجدا شده اند. خطر مشکلات جدی و مرگ بسته به سایز لخته خونی دارد که وارد ریه میشود. این موضوع به سلامت عروق بیمار نیز بستگی دارد. اگر لخته بزرگی درون رگی نزدیک ریه گیر کند، خون به درستی پمپاژ نخواهد شد و این امر منجر به مرگ سلول های سالم میشود.

حتما بخوانید: پنومونی ریه چیست؟ چگونه عفونت ریه در افراد مسن را درمان کنیم؟

سلامت و سن بیمار مبتلا به آمبولی ریه میتواند بر میزان جدی بودن مشکل تاثیر بگذارد. طبق گفته مرکز کنترل و درمان بیماری افرادی که در معرض بیشترین خطر آمبولی ریه هستند، افرادی هستند که گرفتگی نسبی عروق داشته، اخیرا آسیب عروقی دیده، یا افرادی که سابقه بیماری قلبی دارند. افراد مسنی که علائم خطرزای بیشتری برای آمبولی ریه دارند، مثل میزان عفونت و آسیب عروقی بر اثر سبک زندگی نا مناسب، بیشتر از جوانان در معرض خطر مرگ بر اثر آمبولی ریه هستند تا جوانان.

عوامل خطرزا برای آمبولی ریه (که با علائم خطرزا ترمبوسیس عمیق عروقی مشابه هستند) عبارت اند از:

  • سن بالا (مخصوصا بین 60 تا 7): خطر لخته خون با سنبالا افزایش پیدا میکند. افراد بالغ مسن تر نسبت به جوانان احتمال آسیب دیدگی عروقی و عوامل خطرزا دیگر برای آمبولی ریه از جمله ترومبوسیس عمیق عروقی را بیشتر دارند. این موضوع زمانی که از بیماری مزمن دیگری رنج میبرید، چاق یا دارای اضافه وزن هستید بیشتر به حقیقت میپیوندد. خطر آمبولی ریه در کودکان کمتر از 1 در یک میلیون است. با این حال، اخطر ابتلا به آن با هر دهه زندگی بعد از 40 سالگی افزایش پیدا میکند.
  • ورزش خیلی کم (سبک زندگی نشسته): سبک زندگی غیرفعال خطر جریان ضعیف خون و ایجاد لخته را افزایش میدهد. بیشترین خطر در افرادی مشاهده میشود که بنا به دلایلی از جمله بارداری، چاقی و استراحت بعد از عمل برای مدت طولانی فعالیت نداشته اند. تمامی این موارد میتواند به جمع شدن خون منجر شود. هرچند کمتر به عنوان خطر شناخته میشود، اما سفر طولانی مدت با هواپیما یا ماشین، تمام وقت پشت میز نشستن، تماشای طولانی مدت تلویزین و عدم تحرک بعد از عمل جراحی نیز ممکن است به تشکیل لخته ای که آغاز گر پروسه DVT باشد منتهی شود.
  • سابقه پیشین لخته خون، حمله قلبی و ستکه: افرادی که سابقه آسیب های عروقی، فشار خون ناسالم، حمله قلبی، سکته یا بیماری قلبی دارند بیشتر در معرض تشکیل لخته هستند تا افرادی که سابقه مشکلات قلبی عروقی ندارند. افرادی که به عنوان مثال به خاطر نوع جراحی یا حتی مشکلات تروماتیک دچار آسیب دیدگی عروقی شده اند، به راحتی میتوانند دچار آمبولی یا DVT شوند.
  • بستری شدن در بیمارستان: حدود 20 درصد تمامی موارد ابتلا به آمبولی ریه در بیمارستان اتفاق می افتد. این امر معمولا توسط عواملی از جمله عدم تحرک، درمان پس از جراحی، بهبودی از بیماری پیشین، درگیر استرس و تروما بودن، تغییر فشار خون، درمان با سوند درون رگی (که احتمال تشکیل لخته را افزایش میدهد) یا عفونت به وجود می آید.
  • میزان بالای استرس یا تروما: تجریه رویدادی تروماتیک (چه جسمی و چه روحی) ممکن است خطر DVT یا آمبولی ریه را ده برابر کند! تروما و استرس میزان عوامل انعقاد را در خون افزایش میدهد. به علاوه میتوانند باعث ایجاد عفونت، تغییرات هرمونی و تغییر فشار خون شود.
  • عفونت های اخیر: عفونتی جدی که اخیرا به آن دچار شده بودید خطر آمبولی یا DVT را به علت تاثیرات پروسه های عفونی، لخته شدن و فشار خون افزایش میدهد.
  • بیماری های مزمن (مثل سابقه ابتلا به سرطان، بیماری سیستم ایمنی بدن، یا آرتریت): مطالعات نشان داده است که سابقه انواع خاصی از بیماری ها از جمله سرطان، سل، آرتریت، دیابت، بیماری های کلیوی و عفونت مثانه ممکن است به لخته شدن خون منجر شود. هر بیماری ای که باعث آسیب دیدگی رگها و سلول های خونی در ریه شود خطر لخته شدن را افزایش میدهد.
  • سیگار کشیدن و مصرف مواد: تمام عوامل خطرزای فوق الذکر، با مصرف سیگار، استفاده از دیگر محصولات تنباکو، مصرف بیش از حد الکل، یا داروهای ترک اعتیاد بیشتر میشوند.
  • یائسگی و تغییرات هرمونی: برخی تحقیقات نشان داده است که تغییرات سطح استروژن، شامل افزایش سطح استروژن به علت مصرف داروهای ضد بارداری یا داروهای جایگزینی هرمون درمانی، میتواند خطر لخته شدن خون را افزایش دهد و مشکلات قلبی به همراه داشته باشد. بانوان یائسه که برای جایگزینی استروژن دارو مصرف میکنند، خطر لخته شدن خون را افزایش میدهند و این موضوع در صورت سیگار کشیدن، اضافه مزن یا عدم فعالیت تشدید خواهد شد.
  • بارداری: به نظر میرسد بانوان در حین بارداری و یا بلافاصله بعد از وضع حمل احتمال لخته شدن خون بالایی دارند. دلایل این امر ممکن است تولید خون بیشتر برای حمایت از جنین، فشار وارده بیش از حد به عروق، تغییرات در جریان خون، چاقی یا افزایش وزن باشد. تحقیقاتی ترطناک نشان میدهد از جمله دلایل اصلی فوت مادر در زمان وضع حمل لخته شدن خون است.
  • عوامل ژنتیکی: برخی ویژگی های وراثتی نیز ممکن است به ناهنجاری انعقاد خون یا تولید تعداد زیاد پلاکت منجر شود. این موضوع باعث منعقد شدن راحت خون و تولید لخته های بیشتر میشود. با این حال عوامل خطر زای دیگر نیز برای تشکیل لخته خون نیز است.

درمان های آسان برای درمان آمبولی ریه و DVT

آمبولی ریه معمولا با مجموعه ای از داروهای رقیق کننده خون، عمل برداشتن لخته و جلوگیری از ایجاد لخته در آینده درمان میشود. مهمترین قدم در درمان جلوگیری از بزرگتر شدن لخته های موجود و تشکیل لخته جدید است. داروهایی که برای جلوگیری از ایجاد لخته جدید با استفاده از رقیق کردن خون استفاده میشوند عبارت اند از: ضد انعقاد خود یا رقیق کننده (خواه به صورت قرص، تزریقی یا سوند وریدی) است که شامل وارفارین، کومادین یا هپارین است.

بانوان باردار معمولا به خاطر خطرناک بودن وارفارین فقط از هپارین استفاده میکنند. این داروها معمولا برای 3 تا 6 ماه تجویز میشوند ولی نباید بیشتر از آناستفاده شود. با اینکه رقیق کننده خون میتواند زندگی شما را نجات بدهد، تغییر سبک زندگی برای حل مشکل نیز اهمیت شایانی دارد. امکان ابتلا به عوارض جانبی رقیق کننده های خون نیز ممکن است. به علاوه، اگر عوامل خطرزا از بین نرود همواره احتمال بازگشت لخته ای جدید وجود دارد. مهمترین مشکلی که با رقیق کننده خون عجین شده است خون ریزی است. اگر مقدار زیادی مصرف و خون خیلی رقیق شود، امکان خونریزی وجود دارد. این عوارض جانبی میتواند در صورت بوجود آمدن جراحت غیر قابل کنترل خطری برای زندگی باشد.

5 درمان طبیعی برای آمبولی ریه

1-رژیم خود را بهبود ببخشید

برای بسیاری این سوال وجود دارد که آیا مصرف غذاهایی با ویتامین K (که به کمک به انعقاد خون معروف است) میتواند خطر ابتلا به آمبولی ریه را افزایش دهد. این دو مورد به هم ارتباطی ندارند. در واقع، مصرف غذاهای سبزی که ویتامین K را تامین میکنند گزینه ای سالم است. این غذاها ویژگی های ضد التهابی دارند. اولویت تغذیه خود را بر روی غذاهای مغذی و فراوری نشده بگذارید، از جمله: سبزیجات برگ دار، سبزیجات بدون نشاسته مثل سبزیجات چلیپایی (کلم، شلغم و …) آواکادو، سیب زمینی شیرین، روغن زیتون، انوا توت ها و موز.

حتما بخوانید: ذات الریه، علائم، درمان موثر با طب سنتی و همه نکات مهم دیگر

این موارد مقدار الکترولیت، آنتی اکسیدان و دیگر مواد غذایی بالایی دارند. با این حال، مد نظر داشته باشید که ویتامین K میتواند با داروهای رقیق کننده خون تضاد داشته باشد. در صورت تجویز این قبیل داروها حتما رژیم خود را تحت نظر داشته باشید. دیگر غذاها، گیاهان و مکمل هایی که میتواند تاثیرات ضد انعقادی و ضد التهابی طبیعی داشته باشند و خطر آمبولی ریه را کاهش دهند عبارت اند از:

    • غذاهایی که ویتامین E و ویتامین D دارند: که در میوه ها، سبزیجات، تخم مرغ های محلی و انواع خاصی از قارچ
    • ادویه ها و گیاهان از جمله سیر، زردچوبه، آویشن، فلفل هندی و زنجبیل
    • شکلات تلخ
    • میوه هایی از جمله پاپایا، انواع توت ها و آناناس
    • عسل طبیعی
    • سرکه سیب
    • چای سبز
    • روغن ماهی و اسیدهای چرب امگا 3 تهیه شده از ماهی های آزاد
    • روغن پامچال شب
    • منابع سالم از پروتئین مثل لوبیا ها، عدس، نخود، لپه، مغزها، دانه ها، ماهی و مصرف در حد اعتدال گوشت حیوانات بزرگ شده در دشت.
    • مصرف آب کاهی و نوشیدنی های آب رسان دیگر مثل دمنوش ها. از افزودن شکر، الکل زیاد یا کافئین پرهیز کنید

2- فعال بمانید

داشتن فعالیت منظم و اجتناب از دوره های طولانی عدم فعالیت، استراحت مطلق یا بی تحرکی میتواند به کاهش خطر آمبولی ریه کمک کند. بهترین نوع فعالیت برای نگه داشتن فشار خون در سطحی سالم، محافظت از ریه ها و سلامت قلبی عروقی شما ورزش های هوازی است (از جمله دو، دوچرخه سواری و …) است که با ورزشهای قدرتی استقامتی ترکیب شده باشد. استمرار برنامه ورزشی منظم در زمان پیری و تلاش برای تحرک بیشتر در طول روز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. اگر در معرض خطر ابتلا به آمبولی ریه هستید یا سابقه DVT دارید، در حین رانندگی های طولانی مدت، سفر هوایی طولان، یا در زمان نشستندر محل کار هر 15 دقیقه بلند شده و چند قدم بزنید.

3- وزن سالم داشته باشید

اضافه وزن داشتن فشار بیشتری به قلب و دیگر ارگان های حیاتی، اندام های تحتانی و رگ های خونی شما وارد میکند. استروژن ذخیره شده در بافت چربی میتواند در تشکیل لخته، عفونت و دیگر مشکلاتی که باعث ایجاد لخته میشود نقش داشته باشد. وزن سالم داشته باشید، حتی اگر میزان غذاهای فراوری شده و بیماری زا را از رژیم خود حذف کرده باشید. فعالیت خود را حفظ کنید، به اندازه افی بخوابید، مراقب میزان الکل مصرفی خود باشید و استرس خود را کاهش دهید

4- مراقب داروهای مصرفی خود باشید

داروهایی از جمله داروهای ضدبارداری، داروهای جایگزینی هورمونی (که معمولا توسط بانوان در دوران یائسگی یا بعد از یائسگی یا آنهایی که در حال درمان ناباروریهستند مصرف میشود) و همچنین داروهایی که برای کنترل فشار خون مصرف میشوند همگی در تشکیل لخته خونی DVT یا آمبولی ریه نقش دارد. داروهایی که در درمان سرطان و مدیریت ناهنجاری خود ایمنی بدن استفاده میشوند نیز در تشکیل لخته نقش دارند.

با پزشک خود برای بررسی داروهای خود به منظور کاهش خطر ابتلا به آمبولی ریه مشورت کنید. ممکن است لازم باشد تا دوز یا حتی داروهای خود را در صورت ایجاد مشکل تغییر دهید. میتوانید از راه های طبیعی برای درمانمشکل سلامتی خود استفاده کنید. اگر میخواهید از داروهای رقیق کننده خون استفاده کنید (به عنوان مثال، کومادین یا ژانتووین) از پزشک خود بخواهید تا شما را در حین مصرف معاینه کند تا از مناسب بودن دوز مصرفی شما اطمینان حاصل شود.

5- بعد از تروما، آسیب دیدگی، جراحت، عمل جراحی، در حین سفر یا در حین بستری شدن در بیمارستان احتیاط کنید

بین 7 تا 57 درصد افرادی که نوعی جراحت تروماتیک را تجربه میکنند به DVT یا آمبولی ریه مبتلا میشوند. با این حال، طبق مقاله چاپ شده در سالنامه جراحی نسخه 2004، ابتلا به ترومبوآمبولیسم عروقی (VTE) بعد از آسیب دیدگی یا بستری شدن بیمار در بیمارستانکاملا قابل پیشگیری است.

90 درصد بیمارانی که بعد از اتفاق به آمبولی ریه مبتلا میشوند حداقل یکی زا 9 عامل خطرزا آمبولی ریه را نیز دارند. شش عامل خطرزایی که در اکثر بیماران یافت شد عبارت اند از: داشتن سن بالای 40 سال، شکستگی کم اهمیت، آسیب دیدگی سر، بیشتر از 3 روز از دستگاه تنفس استفاده کرده باشد، بهبودی بعد از آسیب عروقی، عمل سنگین جراحی. در صورت ابتلا به هرکدام از این عوامل خطر زا حتما با دکتر خودمشورت کنید. درمورد گزینه های درمانی خود برای بعد از تروما یا عمل جراحی صحبت کنید. تحقیقات نشان داده است که برخی داروها و فیلتر های وریدی تنها درصورتی باید استفاده شوند که راه حل دیگری نباشد.

آنچه باید در صورت احتمال ابتلا به آمبولی ریه باید انجام داد: زمان آن رسیده که کمک بگیرید

تشخیص آمبولی ریه بسیار سخت است، ولی این بدین معنا نیست که نباید دنبال علائم و نشانه های آن بود. اگر از تنگی نفس یا درد ناگهانی قفسه سینه – مخصوصا در صورت داشتن هرکدام از عوامل خطرزا آمبولی ریه، DVT یا بیماری قلبی- بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. اگر به طور ناگهانی در بازو یا پای خود متوجه ورم شدید (از جمله علائم DVT) و به همراه آن درد سینه و مشکلات تنفسی داشتید حتما به اورژانس مراجعه کنید.

حتما بخوانید: فیبروز ریه –کشندگی، درمان قطعی و 12 نکته مهم (تحقیقات جدید)

ساده از هر کدام از علائم آمبولی ریه نگذرید، علائمی که بهد از این اتفاقات ممکن است روی خواهد داد: بعد از عمل جراخی، بعد از ترخیص از بیمارستان، در حین بهبودی بعد از بیماری یا جراحت (مخصوصا اگر این جراحت در ناحیه پا باشد)، بعد از دوره عدم تحرک مثل استراحت مطلق، یا بعد از بهبودی بعد از تروما یا استرس شدید.

آخرین تحقیقات آمبولی ریه

  • آمبولی ریه زمانی اتفاق میافتد که یک لخته از جای خود (معمولا از ناحیه پا) جدا شده و از طریق جریان خون به ریه ها رفته و باعث انسداد عروق میشود. این موضوع میتواند در 30 درصد بیماران باعث مرگ شود.
  • عوامل خطرزا آمبولی ریه عبارت اند از: ترومبوسیس عمیق عروقی، چاقی مفرط، بیماری قلبی، سبک زندگی نشسته، تروما و بستری شدن.
  • روش های درمان طبیعی عبارت اند از جلوگیری از تشکیل لخته ها، داشتن رژیم غذایی سالم، ورزش کردن و حفظ وزن سالم
,

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست