خانه > استخوان دهان و دندان > 6 علت پوکی استخوان و 5 داروی درمانی رایج
پوکی استخوان

6 علت پوکی استخوان و 5 داروی درمانی رایج

پوکی استخوان وقتی اتفاق می افتد که تراکم استخوانها کم میشود و بنابراین ضعیف و شکننده میگردند. پوکی استخوان باعث ضعف و شکنندگی استخوان ها می شود، آنقدر شکننده است که افتادن یا حتی فشارهای خفیف مانند خم شدن یا سرفه می تواند باعث شکستگی شود. پوکی استخوان زنان و مردان از همه نژادها را تحت تأثیر قرار می دهد. اما زنان سفید پوست و آسیایی، به ویژه زنان مسن یائسه بیشترین خطر را دارند. در این مقاله به بررسی علل پوکی استخوان و معرفی بهترین داروهای مربوط به آن خواهیم پرداخت.

علائم پوکی استخوان

  • کمردرد ناشی از شکستگی یا خوابیدن مهره ها روی هم
  • کاهش قد به مرور زمان
  • قامت خمیده
  • ضعف استخوان ها در برابر فشار های خارجی
  • فروپاشی مهره ها

علت های پوکی استخوان

بخش 1- سبک زندگی ناسالم

رژیم غذایی نامناسب: رژیم غذایی اثر قابل توجهی برسلامت استخوانها دارد. غذاها و موادمغذی خاصی موجب تقویت رشد استخوانها میشودند در حالیکه برخی دیگر این اثر را ندارند.

کمبود کلسیم، ویتامین D، منیزیم، فسفر، ویتامین K، ویتامین B و ویتامین B12همگی از علل ابتلا به پوکی استخوان ها هستند. رژیم غذایی فاقد این مواد معدنی و ویتامین ها سلامت استخوان ها را تهدید میکند.

همچنین مصرف زیاد پروتئین، کافئین و سدیم نیز میتواند صدمات بسیار زیادی به سلامت استخوان ها وارد کند. مصرف زیاد این مواد غذایی موجب عدم جذب کلسیم و یا دفع آن شود.

ورزش نکردن: ورزش (خصوصا پیاده روی سریع و شنا) یک مانع ضروری در مقابل استخوان پوکی است. ورزش موجب ساخت و حفظ استخوانهای قوی میشود. پس افراد بی تحرک به احتمال زیاد استخوانهای ضعیفی دارند. همانطور که میدانید احتمال شکستگی استخوانهای ضعیف بسیار بیشتر است.

اختلالات غذاخوردن: اختلالت غذایی مانند بی‌اشتهایی عصبی (آنورکسیا)، پرخوری عصبی (بولیمیا) یا تمایل بیش از حد به خوردن غذاهای سالم (اورتورکسیا) سلامت استخوان ها را به خطر می اندازند.

سیگار کشیدن و الکل: موادشیمیایی که در سیگار یافت میشود جذب کلسیم در بدن را مشکل میکند. آنها همچنین توانایی استروژن برای حفاظت از استخوانها را تحت تاثیر قرار میدهند. مصرف الکل بیش ازحد هم بر توانایی بدن در استفاده ی موثر از کلسیم اثر منفی میگذارد. پوکی استخوان به دلایل زیادی اتفاق می افتد (بیش از 200 دلیل!) ولی دلایل اصلی در ایران و سایر کشورها همین موارد مطرح شده هستند. در واقع عوامل خطر زیادی وجود دارد که شانس ابتلا به آنها را افزایش میدهد. خوشبختانه بسیاری از علل پوکی استخوان قابل پیشگیری هستند.

بخش 2- دلایل عمومی

سن: خطر پوکی استخوان بعد از ۳۰ سالگی و به ویژه بعد از یائسگی افزایش می‌یابد.

کاهش سطح هورمون‌های جنسی: وقتی خانمها به دوران یائسگی میرسند، سطح استروژن آنها شدیدا افت میکند. استروژن برای ساخت استخوانهای جدید ضروری است چون این هورمون از سلولهای استخوان ساز حمایت میکند و بدون استروژن، سلولهای سازنده ی استخوان نمیتواند به اندازه ی کافی استخوان تولید کند بنابراین استئوکلاستها (سلولهای استخوان کاه) برآنها غلبه میکنند. در مردان هورمون تستوسترون از سلولها محافظت میکند. وقتی سطح تستوسترون کاهش یابد، موجب از تحلیل رفتن استخوانها میشود.

جنس: زنان بیشتر از مردان به پوکی استخوان مبتلا می‌شوند.

نژاد: نژاد سفیدپوستان و آسیایی بیشتر از سایر قومیت‌ها در معرض ابتلا به پوکی استخوان هستند.

ساختار استخوان: قد بلند (بیش از ۵.۷ فوت یا ۱.۷ متر) و یا لاغر بودن (وزن کمتر از ۱۲۵ پوند یا ۵۶.۶۹ کیلوگرم) خطر پوکی استخوان را افزایش می‌دهد. افراد ریز نقش به دلیل کمبود توده‌ی استخوانی در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به پوکی استخوان هستند.

عوامل ژنتیکی: شکستگی لگن یا پوکی استخوان در اعضای نزدیک خانواده، شانس ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهد.

سابقه‌ی شکستگی: تجربه‌ی شکستگی مختصر، به ویژه پس از سن ۵۰ سالگی احتمال ابتلا به پوکی استخوان را بالاتر می‌برد.

بخش 3-شرایط پزشکی

بیماری هایی که باعث پوکی استخوان می شوند

هیپرتیروئیدی سطوح پایین تستوسترون در مردان
هیپرپاراتیروئیدی بیماری‌های کبدی
سندروم کوشینگ سرطان، لوپوس
بیماری‌های سوء جذب مانند سلیاک بیماری انسدادی مزمن ریوی
بیماری التهابی روده آرتریت روماتوئید
بیماری‌های کلیوی اسپوندیلیت انکیلوزینگ

داروهایی که باعث پوکی استخوان می شوند

هورمون‌های تیروئیدی داروهای حاوی ویتامین A
داروهای ضد انعقاد و رقیق کننده‌ی خون داروهای دیابت نوع ۲
برخی از داروهای ضد افسردگی داروهای سرکوب کننده‌ی ایمنی
برخی از داروهای ضد تشنج داروهای سرکوب کننده هورمون های جنسی

6 داروی رایج و موثر درمان پوکی استخوان

پروفسور Weinerman میگوید این داروها روند پوکی استخوان را با از بین بردن استئوکلاستها (سلولهای استخوانکاه) کاهش میدهند. از طرفی موجب میشوند سلولهای استخوان ساز یا استئوبلاستها استخوانهای جدیدی بسازند و در حال حاضر از موثرترین داروهای موجود در دنیا می باشند. در حال حاضر بهترین داروهای درمان پوکی استخوان عبارتند از:

1- بیس فسفونات

مزایا: بیس فسفونات باعث کاهش سرعت از دست دادن استخوان میشود و بنابراین خطر شکسته شدن استخوانها کاهش میابد.

معایب: بیس فسفونات ها داروهایی هستند که مری و معده را تحریک میکند و شخص پس از مصرف این قرصها مجبور است که بمدت 1 ساعت بایستد و دراز نکشد. افرادیکه مشکلات جدی دستگاه گوارش فوقانی دارند نباید این داروها را مصرف کنند.

2-داروی پرولیا (دنوزوماب)

داروی پرولیا یک آنتی بادی منوکلونال است که دوبار در سال تزریق میشود و یک داروی بیولوژیک است. دنوزوماب مانع از عمکرد استئوکلاستها یا همان سلولهای استخوانکاه میشود.

مزایا: پرولیا برای درمان استخوان پوکی بسیارموثر است. برطبق گفته بنیادملی پوکی استخوان آمریکا، این دارو به کاهش 68 درصدی شکستگی ستون فقرات و 40 درصدی استخوان لگن منجر میشود. بامصرف این دارو بروز شکستگی های استخوان (غیراز ستون فقرات) 20 درصد در طول 3 سال کاهش یافت.

مضرات: پرولیا موجب پایین افتادن سطح کلسیم میشود. پس چک کردن سطح کلسیم از طریق آزمایش خون ضروری است. افرادیکه سطح کلسیم پایینی دارند یا مبتلا به hypocalcemia هستند، نباید این دارو را مصرف کنند.

3- فورتئو (تری پاراتاید)

تری پاراتاید یک هورمون تزریقی است و تنها درمان پوکی استخوان است که مستقیما سلولهایی را که مسئول تراکم استخوان هستند هدف قرار میدهد. این دارو یک نوع هورمون پاراتیروئید است.

مزایا: براساس آنالیزی که در سال 2011 منتشر شد، نشان داده شد که تری پاراتاید ار بیس فسفونات ها موثرتر هستند و بطور قابل توجهی تراکم استخوان را در ستون فقرات بهبود میبخشد.

معایب: مطالعات آزمایشگاهی نشان دادند که این دارو در دوزهای بالا، خطر ابتلا به نوع خاصی از سرطان استخوان را افزایش میدهد. اگرچه این سرطان نادر است اما طبق گفته ی NOF این دارو تنها باید 2 تا 3 سال مصرف شود.

4- داروهای شبه-استروژن

داروهایی مانند رالوکسیفن با عمل مانند استروژن برای محافظت از استخوانها، از استخوان پوکی جلوگیری و آن را درمان میکند. استروژن درمانی همچنین با ممانعت از بین دادن استخوانها، از استخوان پوکی جلوگیری میکند.

مزایا: رالوکسیفن خطر شکستگی ستون فقرات را کاهش میدهد و از زنان در مقابل سرطان سینه ی وابسته به استروژن محافظت میکند.

معایب: این دارو بیشتر برای ستون فقرات است و خطر شکستگی استخوانهای دیگر مانند ران را کاهش نمیدهد. عوارض جانبی رالوکسیفن شامل گرگرفتگی، گرفتگی عضلات پا، درد مفاصل و همچنین خطر لخته شدن خون و سکته است. به همین دلیل افرادیکه مشکل لخته شدن خون دارند (مثلا ترومبوز وریدی عمقی یا آمبولی ریوی) نمیتوانند این دارو را مصرف کنند.

5- ریزدرونیت

ریزدرونیت یک دارو از دسته بیس فسفونات هاست که برای تقویت استخوان ، درمان یا پیشگیری از پوکی استخوان و درمان بیماری استخوانی پاژه به کار می رود .

مزایا: این دارو به دلیل تمایل زیاد به کریستالهای هیدروکسی آپاتیت در استخوان میتواند از تخریب استخوان جلوگیری نماید. از این رو در پیشگیری و درمان پوکی استخوان در زنان منوپوز، پوکی استخوان ناشی از مصرف گلوکوکورتیکوئیدها و بیماری پاجت مورد استفاده قرار می گیرد.

معایب: اضطراب، آستنی، دپرسیون، سرگیجه، سردرد، بی خوابی، درد، آنژین پکتوریس، هایپرتانسیون، ادم محیطی، کاتاراکت، اوتیت مدیا، فارنژیت، یبوست، تهوع، اسهال، نفخ، گاستریت، عفونت دستگاه ادراری، آنمی، اکیموزیس، آرترالژی، درد استخوانی، کرامپ شکمی، برونشیت، پنومونی، راش، عفونت، اختلالات دندانی.

6- ایباندرونیت

داروی ایباندرونیت چرخه ی تشکیل استخوان و شکستگی در بدن را تغییر داده و باعث بهبود می شود.

مزایا: بونیوا یا ایباندرونیت، فرآیند از دست دادن استخوان را کند می کند و به طور همزمان، تراکم استخوان را افزایش می دهد؛ در نتیجه باعث جلوگیری از شکستگی استخوان می گردد. این دارو برای درمان یا جلوگیری از پوکی استخوان در خانم ها، پس از یائسگیشان، استفاده می شود.

معایب: درد قفسه ی سینه، ایجاد سوزش سر دل یا بدتر شدن آن؛ درد یا سوزش در قسمت زیرِ دنده ها و یا در پشت؛درد مفصل، استخوان یا ماهیچه ودرد جدید یا غیر طبیعی در قسمت ران.

تغذیه مناسب برای پیشگیری و درمان پوکی استخوان

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست