خانه > قرص، شربت، کپسول > کوتریموکسازول- عوارض، طرز مصرف، فواید و همه نکات مهم دیگر
کوتریموکسازول

کوتریموکسازول- عوارض، طرز مصرف، فواید و همه نکات مهم دیگر

در این مطلب با کمک چند مجله معتبر پزشکی، شما را با عوارض جانبی، طرز و دوز مصرف اصولی، فواید و کاربردها و همه نکات مهم داروی کوتریموکسازول آشنا می کنیم.

تری‌متوپریم و سولفامتوکسازول چیست؟

نکات قبل از مصرف

درصورت آلرژی به تری‌متوپریم و سولفامتوکسازول یا درموارد زیر از مصرف این دارو اجتناب کنید:

  • بیماری کبد سخت
  • بیماریهای کلیه که درمان یا معاینه نشده اند
  • آنمی ناشی از کمبود اسیدفولیک
  • کمبود پلاکتهای خون ناشی از داروی سولفا و تری‌متوپریم
  • مصرف داروی دوفتیلید
  • اگر باردار هستید از این دارو استفاده نکنید.
  • در طول درمان با کوتریموکسازول از شیردادن به کودک اجتناب کنید.
  • این دارو نباید توسط کودکان زیر 2 ماه مصرف شود.

درصورت ابتلا یا سابقه ی بیماریهای زیر به پزشک اطلاع دهید:

  • بیماریهای کلیه یا کبد
  • کمبود فولیک اسید
  • آسم یا آلرژی شدید
  • اختلال تیروئید
  • مصرف رقیق کننده های خون مانند وارفارین

نحوه مصرف

  • کوتریموکسازول بصورت خوراکی و تزریقی موجود است.
  • دارو را طبق نسخه ی پزشک یا دستورالعمل درج شده برروی دارو مصرف کنید.
  • قبل از مصرف شربت کوتریموکسازول، آن را بخوبی تکان دهید. بجای استفاده از قاشق غذاخوری، از قاشق خود دارو برای مصرف استفاده کنید.
  • اولین داروی تزریقی توسط خود پزشک داده میشود و به بیمار نحوه ی صحیح استفاده از آن آموزش داده میشود. درمورد نگهداری داروی تزریقی از پزشک سوال کنید. اگر همه ی دستورالعملها را نمیدانید، از پزشک سوال کنید.
  • بهمراه مصرف قرص کوتریموکسازول، جهت پیشگیری از سنگ کلیه آب کافی بنوشید.
  • دوز مصرفی کوتریموکسازول براساس وزن کودک محاسبه میشود.

حتما بخوانید: 14 روش درمان گیاهی-طبیعی عفونت ادراری طبق تحقیقات جدید روز

  • دارو را تا اتمام دوره ی درمان مصرف کنید حتی اگر علایم بیماری از بین رفته باشد.
  • فراموش کردن دارو یا عدم مصرف آن موجب افزایش خطر عفونتی میشود که به دارو مقاوم شده است.
  • کوتریموکسازول برای درمان عفونتهای ویروسی مانند آنفولانزا یا سرماخوردگی های معمول کاربرد ندارد.
  • ممکن است به آزمایشات دارویی متعددی نیاز داشته باشید.
  • این دارو بر نتایج برخی آزمایشات تاثیرگذار است. قبل از انجام هر آزمایش، به پزشک بگویید که از کوتریموکسازول استفاده میکنید.

درصورت فراموش کردن یک دوز: به محض یادآوری نوبت فراموش شده را مصرف کنید. اگر تقریبا زمان مصرف دوز بعدی باشد از مصرف نوبت فراموش شده اجتناب کنید. هیچگاه دو قرص را باهم مصرف نکنید.

در صورت اوردوز: سریعا به اورژانس یا پزشک مراجعه کنید.

علایم اوردوز عبارتنداز: بی اشتهایی، استفراغ، تب، خون در ادرار، زردشدن چشم ها یا پوست، گیجی و کاهش هشیاری.

حین مصرف کوتریموکسازول از چه چیزهایی اجتناب کنیم؟

داروهای آنتی بیوتیک میتوانند موجب اسهال شوند که این میتواند نشانه ی یک عفونت جدید باشد. اگر به اسهال آبکی یا خونی مبتلا هستید، قبل از مصرف داروهای ضداسهال از پزشک سوال کنید.

اگر ازنوع تزریقی دارو استفاده میکنید، ازخوردن یا نوشیدن چیزهایی که حاوی پروپیلن گلیکول هستند اجتناب کنید چون اثرات خطرناکی بهمراه دارد.

کوتریموکسازول موجب حساسیت بیشتر پوست به آفتاب میشود. از بیرون رفتنهای غیرضروری اجتناب کنید و از کرمهای ضد آفتاب با SPF بالای 30 و لباسهای آستین بلند استفاده کنید.

عوارض جانبی

درصورت داشتن علایم واکشنهای آلرژیک (کهیر، سرفه، تنگی نفس، ورم صورت و گلو)، یا واکشنهای سخت پوستی (مانند تب، گلودرد، سوزش چشمها، درد پوست، دانه های پوستی قرمز یا بنفش بهمراه پوسته ریزی) سریعا به اورژانس مراجعه کنید.

درصورت داشتن علایم زیر به پزشک مراجعه کنید:

  • درد شدید معده، اسهال آبکی یا خونی (حتی بعد از 1 ماه از مصرف آخرین دوز دارو)
  • دانه های پوستی حتی اگر خفیف باشند
  • زردشدن چشم ها یا پوست
  • تشنج
  • افزایش یا کاهش ادرار
  • ورم، سوزش یا تحریک پوست در ناحیه ای که دارو تزریق شده است
  • عدم تعادل الکترولیتها، سردرد، گیجی، ضعف، درد قفسه ی سینه، ضربان قلب نامنظم، عدم تعادل یا حرکت
  • کاهش گلبولهای قرمز، تب، لرز، زخم دهان، زخمهای پوستی، خونریزیهای غیرمعمول، پوست رنگ پریده، سردشدن دستها و پاها، سردردهای خفیف یا تنگی نفس

عوارض جانبی شایع و بی خطر عبارتند از:

  • تهوع، استفراغ، بی اشتهایی یا
  • خارش یا بثورات پوستی خفیف

تداخلات دارویی

درصورت مصرف داروهای افسردگی، دیابت، تشنج یا ایدز حین مصرف کوتریموکسازول، به چکاپ یا آزمایشات بیشتری نیاز است. بسیاری از داروها باهم تداخل دارند و نباید در این زمان مصرف شوند. درمورد مصرف داروهای فعلی بخصوص موارد زیر به پزشک اطلاع دهید:

  • سیکلوسپورین، اندومتاسین، لوکوورین، متوترکسات، پیریمتامین؛
  • داروهای “مهارکننده ACE” قلب و یا فشار خون (بنازپریل، انالاپریل، لیزینوپریل، کویناپریل، راميپريل و غيره)؛ یا
  • داروهای ادرارآور یا “قرصهای آب ” (کلرتالیدون، هیدروکلروتیازید و …).

دوز مورد نیاز بزرگسالان

برای پنومونی پنوموسیستیس

  • خوراکی: 800 تا 160 میلی گرم کوتریموکسازول روزی یکبار
  • دوز حداکثر: دوز روزانه ی مصرفی نباید از 1600 میلی گرم سولفامتوکسازول و 320 میلی گرم تری‌متوپریم تجاوز کند.

برای عفونت مجاری ادراری

  • خوراکی: 800 تا 160 میلی گرم کوتریموکسازول هر 12 ساعت بمدت 10 تا 14 روز
  • تزریقی: عفونت شدید: 8 تا 10 میلی گرم/کیلوگرم/روز (بسته به ترکیب) در 2 تا 4 نوبت مساوی هر 6،8 یا 12 ساعت بمدت 14 روز. دوز ماکسیمم توصیه شده 960 میلی گرم در روز است.

برای شیگلوز

  • خوراکی: 800 تا 160 میلی گرم کوتریموکسازول هر 12 ساعت بمدت 5 روز
  • تزریقی: عفونت شدید: 8 تا 10 میلی گرم/کیلوگرم/روز (بسته به ترکیب) در 2 تا 4 نوبت مساوی هر 6،8 یا 12 ساعت بمدت 5 روز. دوز ماکسیمم توصیه شده 960 میلی گرم در روز است.

نکته: لازم است به بیماران درمورد اقدامات احتیاطی مانند انتقال شیگلوز از طریق مدفوعی-دهانی بخصوص از طریق تماس دست با دهان آموزش داده شود.

برای برونشیت

  • 800 تا 160 میلی گرم کوتریموکسازول هر 12 ساعت بمدت 14 روز

برای اسهال مسافران

  • 800 تا 160 میلی گرم کوتریموکسازول هر 12 ساعت بمدت 5 روز

برای مننژیت

  • 10-20 میلی گرم/کیلوگرم تزریقی هر 6 تا 12 ساعت

برای پروستاتیتیس (التهاب غده ی پروستات)

  • 800 تا 160 میلی گرم کوتریموکسازول خوراکی هر 12 ساعت
  • دوره ی درمان: حاد،10 تا 14 روز و مزمن 1 تا 3 ماه

برای سینوزیت

  • 800 تا 160 میلی گرم کوتریموکسازول خوراکی هر 12 ساعت
  • دوره ی درمان: 10 تا 14 روز. در شرایط سینوزیتهای مکرر درمان ممکن است بیش از 3 تا 4 هفته طول بکشد.

برای توکسوپلاسموز

  • داروی تزریقی 5 میلی گرم/کیلوگرم هر 12 ساعت
  • دوره ی درمان: بسته به ماهیت و شدت عفونت، 4 هفته تا 6 ماه یا بیشتر میباشد.

حتما بخوانید: بهترین و جدیدترین روش درمان خانگی-طبیعی اسهال خونی (کاملا موثر)

برای عفونت ادراری نوزادان

  • خوراکی: 4 میلی گرم/کیلوگرم هر 12 ساعت بمدت 10 تا 14 روز
  • تزریقی: عفونت شدید: 8 تا 10 میلی گرم/کیلوگرم/روز بصورت تزریقی در 2 تا 4 دوز هر 6،8 یا 12 ساعت بمدت 10 تا 14 روز. دوز ماکسیمم روزانه نباید از 960 میلی گرم تجاوزکند.

برای شیگلوز نوزادان

  • خوراکی: 4 میلی گرم/کیلوگرم هر 12 ساعت بمدت 5 روز
  • تزریقی: عفونت شدید: 8 تا 10 میلی گرم/کیلوگرم/روز بصورت تزریقی در 2 تا 4 دوز هر 6،8 یا 12 ساعت بمدت 5 روز. دوز ماکسیمم روزانه نباید از 960 میلی گرم تجاوزکند.

برای پنومونی پنوموسیستیس نوزادان

  • 15 تا 20 میلی گرم/کیلوگرم/روز بصورت خوراکی یا تزریقی هر 24 ساعت در 4 دوز مساوی هر 6 ساعت بمدت 14 تا 21 روز.

نکات دیگر

  • قرص خوراکی کوتریموکسازول باید همراه غذا یا مایعات مصرف شود.
  • توصیه میشود برای کودکان بجای قرص از فرم مایع دارو (شربت) استفاده شود.
  • آمپولهای تزریقی را در دمای زیر 30 درجه نگهداری نکنید و از یخ زدگی محافظت کنید.
  • فرم مایع کوتریموکسازول را در یخچال نگهداری نکنید.

داروی مشابه: کپسول سفالکسین 500 –عوارض، طرز استفاده، بارداری و نکات مهم دیگر

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست