خانه > سرطان ها > علائم سرطان کبد، مراحل، طول عمر بیمار و روشهای جدید درمان
سرطان کبد

علائم سرطان کبد، مراحل، طول عمر بیمار و روشهای جدید درمان

سرطان کبد یک بیماری است که سلولهای سرطانی خطرناک در بافت کبد گسترش میابند. سرطان اولیه ی کبد زمانی ست که سولهای سرطانی در بافت کبد تشکیل میشوند و بتدریج گسترش میابند. در این مطلب با کمک چندین مجله معتبر پزشکی از سرتاسر دنیا شما را به طور کامل با علائم، روشهای جدید درمان، مراحل طول عمر بیماران مبتلا به کبد و همه نکات ضروری دیگر آشنا می کنیم.

نکاتی راجب سرطان کبد

دو نوع سرطان کبد وجود دارد:

  1. کارسینوم هپاتوسلولار (HCC) از سلولهای اصلی کبد منشا میگیرد و حدود 85 درصد از سرطانهای اولیه ی کبد را تشکیل میدهند
  2. نوع دیگر سرطان کبد که کمتر شایع است کلانژیوکارسینوما میباشد که سلولهای مجرای صفراوی را درگیر میکند

کبد همچنین محل سرطان ثانویه هم میباشد. دراین نوع سرطان، سلولهای اصلی در جای دیگری شروع میشوند و بتدریج در کبد تشکیل میشوند. یک مثال معمول در این مورد، سرطان کولورکتال است که از طریق جریان خون وارد کبد میشود.

شیوع سرطان کبد چقدر است؟

طبق اطلاعات ارائه شده توسط انجمن سرطان آمریکا و مجله ی سرطان، مردان 2 تا 3 برابر بیشتر از زنان در معرض ابتلا به این سرطان هستند. در کشورهای آسیایی، سرطان کبد چهارمین سرطان شایع در مردان است.

حتما بخوانید: 8 تا از بهترین روشهای گیاهی تقویت کبد و رفع چربی طبق جدیدترین تحقیقات

مراحل سرطان کبد

مرحله ی اول: تومور اولیه هیچ گونه عروق خونی ندارد. سرطان به گره های لنفاوی دیگر و یا قسمتهای دیگر بدن رشد نکرده است.

مرحله ی دوم: تومور اولیه در رگهای خونی رشد کرده است یا چندین تومور کوچک وجود دارد که همه ی آنها کمتر از 5 سانتیمتر قطر دارند. سرطان به گره های لنفاوی یا قسمتهای دیگر گسترش نیافته است.

مرحله ی سوم: این مرحله دارای 3 زیر شاخه ی زیر است:

  • مرحله ی IIIA: تومورهای متعددی یافت شده است و حداقل یکی از آنها بزرگتر از 5 سانتیمتر است. سرطان به گره های لنفاوی یا قسمتهای دیگر گسترش نیافته است.
  • مرحله ی IIIB: تومورهای متعددی یافت شده است و حداقل یکی از آنها در نزدیکی ورید پورت (سیاهرگی که خون را از روده و طحال به کبد می آورد) یا ورید کبدی رشد کرده است. سرطان به گره های لنفاوی یا قسمتهای دیگر گسترش نیافته است.
  • مرحله ی IIIC: تومور به اندام مجاور (به غیراز کیسه ی صفرا) یا پوشش خارجی کبد رشد کرده است. سرطان به گره های لنفاوی یا قسمتهای دیگر گسترش نیافته است.

مرحله ی چهارم: سرطان به گره های لنفاوی مجاور گسترش یافته است و ممکن است به عروق یا اندامهای مجاور نیز گسترش یابد. احتمال گسترش آن به ریه و استخوان هم وجود دارد.

حتما بخوانید: چه غذاها و خوراکی هایی برای کبد مضر هستند؟(چه غذاهایی مفیدند)

عواملی که خطر ابتلا را افزایش می دهند

  • عفونت مزمن هپاتیت B: خطر ابتلای فردی که به هپاتیت مزمن B مبتلا است، 100 برابر بیشتر از یک فرد سالم است.
  • عفونت مزمن هپاتیت C
  • مصرف زیاد الکل.
  • آفلاتوکسین (نوعی سم که ممکن است در بادام زمینی، گندم، سویا و غلات وجود داشته باشد)
  • شریط ارثی
  • هرگونه سیروز (آسیب به کبد) مانند هپاتیت خودایمنی

علایم و نشانه ها

بیمارانی که به سرطان کبد پیشرفته مبتلا هستند، علایم مشابه با بیماریهای کبد مزمن مانند یرقان (که موجب زرد شدن پوست و چشم ها میشود) و ورم معده دارند. علایم دیگر از بیماریهای پیشرفته شامل انسفالوپاتی (یک اختلال در عملکرد مغز) و خونریزی معده و روده میتواند نشاندهنده ی آسیب جدی به کبد باشد و میتواند به سرطان کبد تبدیل شوند.

در برخی بیماران ممکن است درد شدید تا ملایم قسمت بالای شکم، کاهش وزن، خواب آلودگی، بی اشتهایی و توده ی واضح در قسمت بالای شکم وجود داشته باشد. مشکل اینجاست که بسیاری از این علایم مشابه بسیاری از بیماریهای رایج کبد و ارگانهای مجاور آن مانند معده و روده است و این تشخیص زودهنگام را مشکل میکند.

حتما بخوانید: علایم کبد چرب، جدیدترین داروها و بهترین روشهای درمان خانگی + تصاویر

غربالگری سرطان کبد

غربالگری منظم سرطان کبد به پزشکان کمک میکند تا سرطان را در مراحل اولیه تشخیص دهند، اگر سرطان به یک قسمت از بدن محدود شود، به راحتی توسط جراحی برداشته میشود. تشخیص زودهنگام میتواند گزینه های بهتری از درمان را فراهم کند و شانس بقا را بالا ببرد. افرادیکه به بیماری مزمن هپاتیت B یا C و دیگر بیماریهایی مبتلا هستند که احتمال ابتلا به این سرطان را افزایش میدهد، باید بطور منظم آزمایشات لازم را انجام دهند تا از عدم وجود سرطان اطمینان حاصل کنند. غربالگری شامل این موارد است:

  • آزمایش خون هر 3 تا 6 ماه یکبار
  • اسکن اولتراسوند هر 6 تا 12 ماه

حتما بخوانید: آیا سرطان کبد کشنده است؟ پاسخ به همه سوالات رایج کاربران

نحوه تشخیص سرطان کبد توسط پزشک

آزمایشات و روشهای زیر برای تشخیص سرطان کبد و مرحله ی آن انجام میشود:

  • معاینه ی فیزیکی برای علایم کلی سلامتی. معاینه ی شکم برای مشخص کردن وجود یا عدم وجود توده های سخت در کبد و شکم انجام میشود.
  • آزمایشات خون برای بررسی عملکرد کبد و مقدار آلفافیتوپروتئین (AFP) انجام میشود که در افرادیکه سرطان اولیه ی کبد دارند، مقدار بالاتری دارد.
  • اسکن اولتراسوند کبد از امواج صوتی برای تولید تصویر از کبد و هرگونه تومور استفاده میشود. این یک آزمایش بدون درد است که حدود چند دقیقه طول میکشد.
  • آزمایش CT یا MRI یک تصویر 3 بعدی از کبد فراهم میکند. این روش یک تصویر واضح ایجاد میکند که اندازه و محل تومورها و همچنین میزان گسترش آنها را نشان میدهد.

اگرچه تشخیص سرطان کبد براساس مقدار آلفافیتوپروتئین (AFP) در خون و MRI انجام میشود، بیوپسی (بافت برداری) از کبد هم گاهی اوقات برای تایید تشخیص مورد نیاز است. اگر سرطان هنوز گسترش پیدا نکرده باشد و شانس ریشه کن کردن آن وجود داشته باشد، بیوپسی مورد نیاز نخواهد بود بدین خاطر که احتمال پخش شدن سرطان از طریق سرنگ بیوپسی وجود خواهد داشت.

تنها درمانهای موثر در حال حاضر

روش درمانی سرطان کبد به مرحله ی آن (مثلا اندازه و میزان گسترش آن به قسمتهای دیگر بدن) و همچنین سلامت کلی بیمار بستگی دارد. مهمترین روش درمانی جراحی، از بین بردن تومور، شیمی درمانی، درمان هدفمند سرطان و رادیوتراپی میباشد.

1- جراحی

جراحی میتواند یک شانس برای درمان سرطان بخصوص در مراحل اولیه باشد. اگر تنها قسمتهایی از کبد توسط سرطان آسیب دیده باشند و بقیه ی کبد سالم باشد، جراحی میتواند قسمتهای سرطانی را بردارد و از پیشرفت آن جلوگیری کند. به این روش جراحی برش کبد میگویند.

روش دیگر جراحی کبد، پیوند کبد است. این جراحی بدین صورت است که کل کبد برداشته میشود و با یک کبد سالم جایگزین میشود. در بیشتر موارد از تکنیک پیوند مستقیم استفاده می‌شود که در آن کبد بیمار برداشته شده و با یک کبد دهنده در جای آناتومیکی یکسان جایگزین می‌شود. بعد از عمل جراحی برای جلوگیری از رد پیوند، از داروی سرکوب کننده ی سیستم ایمنی استفاده میشود. نمونه کلیپی از جراحی کبد:

2- تخریب تومور

تخریب یا حذف تومور با هدف از بین بردن سلولهای سرطانی اولیه بااستفاده از حرارت (RFA) یا الکل (PEI) انجام میشود. این روش معمولا در بخش اسکن انجام میشود و CT به پزشک کمک میکند تا محل دقیق قرارگرفتن سوزن را مشخص کند. در ابتدای این عمل یک بیهوشی موضعی داده میشود. در روش RFA با استفاده از نور لیزری از طریق یک سوزن با دمای بسیار بالا برای از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده میشود. در روش PEI از الکل برای تزریق به تومور و تخریب آن استفاده میشود.

حتما بخوانید: 12 علت اصلی درد کبد و جدیدترین راههای درمان سریع خانگی آن

3- شیمی درمانی

شیمی درمانی و دارودرمانی برای از بین بردن سلولهای سرطانی و کاهش سایز تومورها انجام میگیرد. شیمی درمانی معمولا بصورت تزریق وریدی انجام میشود اگرچه گاهی اوقات بصورت قرص هم میباشد. این روش میتواند به تنهایی یا همراه با رادیوتراپی بعد از عمل جراحی استفاده شود و با قطع خونرسانی به تومور موجب از بین رفتن آن میشود.

شیمی درمانی همچنین برای کاهش علایم و افزایش عمر بیماران در سرطانهای پیشرفته استفاده میشود. شیمی درمانی برای همه ی افراد مناسب نیست و وقتی استفاده میشود که عملکرد کبد هنوز مناسب باشد.

4- تارگت تراپی (درمان هدفمند)

داروهای هدف‌ درمانی مثل شیمی‌ درمانی عمل نمی ‌کنند. این داروها بخش‌ های خاصی از سلول ‌های سرطانی را که آن‌ها را از سایر سلول‌ها متمایز می‌سازد، هدف قرار می‌دهند و یا می‌توانند سلول‌های دیگری را که به سلول ‌های سرطانی کمک‌ می‌کنند، نشانه بروند. یکی از داروهای مسئول اینکار سورافنیب است که برای مراحل پیشرفته ی سرطان کبد استفاده میشود.

این دارو از رشد عروق خونی تومورها جلوگیری میکند، از آنجاییکه سلولهای سرطانی برای دریافت موادمغذی و اکسیژن به عروق خونی نیاز دارند، پس از رشد سلولها جلوگیری میشود. عوارض جانبی سورافنیب شامل اسهال، خستگی و فشارخون بالا است.

5- رادیوتراپی

رادیوتراپی یا پرتودرمانی از اشعه های پرانرژی برای از بین بردن سلولهای سرطانی و جلوگیری از رشد متعاقب آنها استفاده میشود. رادیوتراپی از یک دستگاه خارج از بدن برای دادن اشعه استفاده میکند. این روش معمولا برای درمان سرطان کبد استفاده نمیشود چون کبد قادر به دریافت میزان زیاد اشعه نیست. رادیوتراپی برای تسکین درد در بیمارانیکه سرطان به استخوان آنها رسیده است استفاده میشود.

6- روش جدید با کمک امواج ماکروویو

توضیحات این روش در ویدیوی زیر:

روشهای پیشگیری از سرطان کبد

روشهای مختلفی برای پیشگیری از این سرطان وجود دارد ازجمله:

  1. واکسیناسیون علیه ویروس هپاتیت B
  2. عدم مصرف الکل زیاد چون این موجب بیماری کبدچرب میشود و این بیماری احتمال ابتلا به سرطان کبد را افزایش میدهد.
  3. عدم مصرف غذاهای سنگین مانند چربی های حیوانی
  4. پایش منظم در افراد در معرض خطر

تغذیه در بیماران مبتلا به سرطان کبد

هنگام ابتلا به این بیماری، تغذیه نقش مهمی در درمان ایفا میکند. داشتن رژیم غذایی مناسب قبل و بعد از درمان و درطول آن، به بیمار کمک میکند تا احساس بهتری داشته باشد و سرعت بهبودی خود را کاهش دهد.

1-حفط وزن سالم

جلوگیری از اضافه یا کاهش وزن زیاد در طول درمان. رژیم غذایی سخت در طول درمان سرطان توصیه نمیشود. کاهش وزن موجب کاهش سطح انرژی و افزایش توانایی بدن در مبارزه با عفونت میشود.

2- وعده های غذایی کم حجم و متعدد در طول روز

این روش موجب دریافت میزان کافی کالری، پروتئین و مواد مغذی میشود تا تحمل درمان آسانتر شود. این روش همچنین موجب کاهش عوارض جانبی درمان مانند تهوع میشود. سعی کنید 5 تا 6 وعده غذایی داشته باشید و حدود 3 ساعت یکبار یک غذای کم حجم بخورید.

3- انتخاب غذاهای سرشار از پروتئین

پروتئین به ترمیم سلولهای سرطانی و بافتها کمک میکند. همچنین سیستم ایمنی را بهبود میبخشد. سعی کنید در هر میان وعده یا غذای اصلی، پروتئین را دریافت کنید. منابع سرشار از پروتئین عبارتنداز:

  • مرغ، ماهی و بوقلمون
  • تخم مرغها
  • لبنیات کم چرب مانند شیر، ماست و پنیر
  • آجیلها
  • لوبیا
  • سویا

غذاهای حاوی دانه های کامل. دانه های کامل منبع خوبی از کربوهیدرات و فیبر هستند که موجب افزایش سطح انرژِی میشود. منابع خوب دانه های کامل عبارتنداز:

  • جو دوسر
  • نان های گندم
  • برنج قهوه ای
  • پاستا

4- خوردن انواع مختلف میوه ها و سبزیجات در روز

میوه و سبزیجات آنتی اکسیدان هستند که به مبارزه با سرطان کمک میکنند. انتخاب میوه های رنگی و سبزیجات فواید بسیار زیادی دارد. حداقل روزی 5 میوه ی کامل بهمراه سبزیجات میل کنید. میوه های سالم و سبزیجات برای بهبودی سیستم ایمنی تضعیف شده لازم هستند.

5- انتخاب چربی های سالم

از غذاهای سرخ شده و چرب دوری کنید. بجای آن غذاهای بخارپز و یا کبابی را مصرف کنید. چربی های سالم عبارتنداز:

6- نکات مهم تغذیه ای دیگر

  • محدود کردن مصرف شیرینی ها و شکر. غذاهای حاوی شکر مانند دسرها و شیرینی ها مواد مغذی کمی دارند.
  • نوشیدن آب کافی. نوشیدن آب کافی در طول درمان سرطان برای هیدراته نگه داشتن بدن ضروری است. از نوشیدن میزان زیادی نوشیدنی های حاوی کافئین اجتناب کنید. کافئین زیاد موجب دهیدراته شدن بدن میشود.
  • قبل از مصرف ویتامینها و مکملها با پزشک صحبت کنید. برخی داروها و روشهای درمانی سرطان ممکن است با ویتامینها و مکملها تداخل داشته باشند. سعی کنید از ویتامینها غذایی استفاده کنید.
  • مصرف الکل را محدود کنید یا آن را ترک کنید. الکل میتواند موجب دهیدرانه شدن بدن و تضعیف سیستم ایمنی شود. علاوه بر آن هیچگونه موادمغذی ندارد.
  • مهمتر از همه بدانید که مسیر سرطان برای شما منحصر به فرد است. ممکن است در طول درمان عوارض جانبی را تجربه کنید. درصورت مشاهده ی هر کدام از عوارض جانبی ازجمله بی اشتهایی، تهوع، استفراغ، اسهال و دیگر موارد با پزشک صحبت کنید.

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست