خانه > دیسک کمر، گردن، مفاصل > نقرس چیست؟ انواع، علایم، رژیم غذایی، درمان قطعی و تصاویر
نقرس

نقرس چیست؟ انواع، علایم، رژیم غذایی، درمان قطعی و تصاویر

نقرس اختلالی است که باعث حملات ناگهانی و شدید درد ، تورم و قرمزی در مفاصل یا بافت نرم می شود. در بسیاری موارد، ابتدا حملات در مفصل شست پا اتفاق می افتد، اما بر روی بسیاری از مفاصل دیگر نیز تاثیر می گذارد. یک نوع آرتروز التهابی است. خوشبختانه، حملات نقرس می تواند با دارو کنترل و درمان شود. در این مطلب به صورت کاملا علمی شما را با درمان ها و همه نکات ضروری دیگر نقرس آشنا می کنیم.

نقرس چیست و چطور رخ می دهد؟

  1. هنگامی که اسید اوریک بیش از حد در جریان خون تان تجمع کند موجب پیشرفت نقرس می شود
  2. اسید اوریک حل شده از جریان خون خارج می شود و کریستال های میخ مانند میکروسکوپی را در مفاصل یا بافت نرم تشکیل می دهد.
  3. بدن تان به کریستال های اسید اوریک واکنش نشان می دهد، زیرا آنها جسم خارجی یا باکتری هستند
  4. سلول های سفید خون و دیگر سلول های مقابله کننده با عفونت به منطقه منتقل می شوند که منجر به التهاب می شود
  5. این واکنش می تواند درست مثل یک عفونت باشد: ناحیه ی آسیب دیده قرمز، متورم، گرم و بسیار حساس می شود.
  6. حملات حاد نقرس 3 تا 10 روز طول می کشد
  7. بدون درمان، حملات به آرامی بهتر می شوند، با این حال با درمان علائم آن با سرعت بیشتری بهبود می یابند.

حتما بخوانید: روماتیسم چیست؟ علائم آن، نحوه تشخیص و تفاوت آن با آرتروز

انواع نقرس

نقرس را می توان به دو نوع تقسیم کرد: نقرس توفوسی و نقرس کاذب.

  • نقرس توفوسی (یا نقرس توفوسی شدید) زمانی رخ می دهد که حملات نقرس یا اشتعال ناگهانی در فواصل کوتاه، بدون از بین رفتن التهاب در این دوره رخ می دهد
  • نقرس کاذب (یا بیماری تخلیه پری فسفات کلسیم [CPPD]) یک نوع آرتروز است که در آن یک یا چند مفصل با هم متورم می شوند، در قسمت هایی که روزها یا حتی هفته ها طول می کشد، تحت تاثیر قرار می گیرند

اثرات نقرس چگونه است؟

بافت هایی که تحت تأثیر نقرس قرار می گیرند عبارتند از:

مفاصل. نقرس اغلب مفصل شست پا را هدف قرار می دهد. با این وجود، مفاصل کوچک مانند انگشتان دست و همانطور مفاصل بزرگ تر مانند زانو و ران نیز تحت تاثیر قرار می گیرند.

بوریست. کیسه های نازک و لغزنده حاوی مقدار کمی مایع که به عنوان لایه ای بین استخوان ها و بافت نرم عمل می کند و در تمام بدن نیز موجود می باشد. بوریست اکثراً از نقرس که در نوک استخوان آرنج (بورسیت الکرانون) و جلوی کاسه ی زانو (بوریست پره پاتلار) است ملتهب می شود.

پوشش تاندون. وظیفه ی این تونل ها حفاظت و تهیه ی مواد مغذی برای تاندون های دست و پا می باشد.

کلیه ها. سطح بالای اسید اوریک باعث ایجاد سنگ کلیه و گاهی اوقات آسیب کلیه ها می شود. حدود 15 نفر از هر 100 نفر مبتلا به نقرس پیشرفته سنگ کلیه دارند.

حتما بخوانید: 14 غذای برتر برای کاهش التهاب و کمک به درمان نقرس

پیشرفت نقرس

پس از اولین حمله نقرس ممکن است چند ماه یا چند سال طول بکشد تا حمله ی دیگری رخ دهد. با این حال، افرادی که پیشگیری نمی کنند، بعد از 2 سال حمله نقرس شروع می شود. حملات بعدی می تواند شدید تر شود و در یک زمان مفاصل بیشتری را تحت تاثیر قرار دهد. با گذشت زمان، حملات نقرس نیز بیشتر می شود.

اگر میزان اسید اوریک مدت طولانی بالا باشد، رسوبات می توانند در اطراف مفاصل و تاندون رشد کنند. این رسوبات گچی، به نام توفوس که شبیه خمیر دندان سفید و توده ای قابل دیدن در زیر پوست هستند.

tophi in hand

هنگامی که پیشرفت نقرس شدید می شود، که چندین سال طول می کشد، مفاصل دائماً آسیب می بینند و تغییر شکل می دهند و ممکن است درد دائمی داشته باشند. اگر نقرس به درستی درمان شود، تا این مرحله پیشرفت نمی کند.

حتما بخوانید: معرفی انواع روماتیسم و اختلالات آن که باید بشناسید!

علت

  • زمانی که بدن تان بیش از حد اسید اوریک تولید می کند یا زمانی که به اندازه کافی از بین نمی رود نقرس ایجاد می شود
  • هنگامی که سطح اسید اوریک در خون تان بیش از حد بالا است، آن را هیپراوریسمی می نامند
  • اسید اوریک زمانی تولید می شود که بدن تان پورین ها را که به طور طبیعی در بدن یافت می شود تخریب می کند همانند غذاهای غنی از پروتئین
  • اسید اوریک به میزان نرمال در خون مانند یک آنتی اکسیدان قوی عمل می کند و هیچ گونه آسیبی ندارد
  • بدن سطح اسید اوریک را از طریق دفع کلیه ها و ادرار در سطح معینی نگه می دارد
  • با هیپراوریسمی ممکن است نقرس ایجاد نشود. حدود دو سوم افراد مبتلا به افزایش سطح اسید اوریک هیچگاه دچار حملات نقرس نمی شوند
  • اینکه چرا برخی افراد به میزان غیر طبیعی اسید اوریک واکنش نشان نمی دهند ناشناخته است.

عوامل خطر

تقریبا از هر 100 نفر 3 نفر در ایران دچار نقرس می شوند (آمار دقیق نیست). عوامل زیر باعث افزایش خطر ابتلا به نقرس می شوند:

  • جنسیت و سن. نقرس در مردان نسبت به زنان شایع تر است و در مردان جوان تر نیز دیده می شود. مردان معمولا بین سنین30 تا 45 سالگی و زنان قبل از یائسگی، بین 55 تا 70 سالگی مبتلا به نقرس می شوند.
  • سابقه خانوادگی. اگر اعضای خانواده تان نقرس داشته باشند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستید.
  • سایر مشکلات پزشکی و وضعیت خاص سلامتی می تواند سطح بالاتر اسید اوریک را در خون ایجاد کند. از جمله فشار خون بالا، دیابت، بیماری کلیوی و برخی از انواع کم خونی ها می باشند.
  • شیوه زندگی. اضافه وزن و نوشیدن الکل بیش از حد می تواند خطر ابتلا به نقرس را افزایش دهد.

داروها ادرار آور (قرص های آب) که برای درمان فشار خون بالا و بیماری قلبی مورد استفاده قرار می گیرند، می توانند سطوح اسید اوریک را افزایش دهند مانند آسپرین. سیکلوسپورین، داروهایی که سیستم ایمنی را سرکوب می کنند و برای جلوگیری از رد عضو پیوندی در بدن استفاده می شود، می تواند باعث افزایش احتمال ابتلا به نقرس شود.

علائم

  • در طی حمله نقرس، مفصل که تحت تأثیر این حمله قرار می گیرد اغلب قرمز و متورم است.
  • حمله نقرس می تواند ناگهانی و شدید باشد. ممکن با درد شدید شست پا از خواب بیدار شوید، چنان شدید که حتی نمی توانید آن را با ملافه لمس کنید.
  • مفصلی که تحت تأثیر قرار گرفته معمولا قرمز و متورم می شود و احساس داغی در آن می کنید.
  • اگر همراه با تب باشد احتمالا عفونت دارید و باید سریع درمان شود. بسیاری از دیابتی ها که به نقرس مبتلا می شوند بیشتر در معرض خطر عفونت قرار می گیرند.

اگر علائم نقرس دارید باید به پزشک مراجعه کنید زیرا در طول زمان بدتر می شود. با درمان می توانید بیماری را کنترل و از آسیب مفصلی جلوگیری کنید.

نحوه تشخیص نقرس توسط پزشک

گاهی اوقات دشوار است که بگوییم حمله ناگهانی نقرس از عفونت و یا وضعیت دیگر جدا است. آزمایش های خاص می توانند به تشخیص پزشک تان کمک کنند. اما به طور کلی 2 آزمایش انجام می شود تا مشخص شود نقرس دارید یا نه:

1-آزمایش خون

یک آزمایش خون می تواند سطح اسید اوریک را در خون تان تعیین کند. سطح بالای اسید اوریک نشان دهنده ی نقرس است. گاهی اوقات در طی یک حمله حاد، سطح اسید اوریک ممکن است در آزمایش طبیعی نشان داده شود، زیرا اسید اوریک خون را ترک کرده و وارد بافت ملتحمه شده است. اگر سطح اسید اوریک بالا در طی حمله نقرس داشته باشید، احتمال اینکه سطح آن قبل از حمله بالاتر نیز بوده بیشتر است. برای کمک به تشخیص نقرس، پزشک سطح اسید اوریک خون تان را در بین حملات بررسی می کند تا ببینند که آیا اسید اوریک بالا می رود.

اغلب افراد مبتلا به هیپراوریسمی هرگز نقرس را تجربه نمی کنند و افراد مبتلا به نقرس ممکن است سطوح مختلف اسید اوریک را در خون خود داشته باشند.

2- تجزیه مایع سینوویال

اگر علائم با درمان اولیه بهبود نیافته باشد، پزشک تجزیه مایع سینوویال را توصیه می کند. آزمایشی دقیق تر برای نقرس است. در طی این آزمایش مایع سینوویال از مفصل ملتهب تان بیرون کشیده می شود. مایع سینوویال عضلات را احاطه کرده و روان می کند. هنگامی که نقرس دارید، این مایع در مفصل بیشتر می شود و حاوی گلبول های سفید و همچنین حاوی کریستال های اسید اوریک می شود که می توان با میکروسکوپ ویژه آنها را شناسایی کرد.

درمان نقرس

درمان نقرس باعث کاهش درد در هنگام حملات حاد، جلوگیری از حملات نقرس در آینده و کاهش خطر ابتلا به توفوس و آسیب دائمی مفاصل می شود.

1-درمانهای خانگی

کاهش التهاب در حین حمله شدید باعث کاهش درد می شود.

  • یخ. برای کاهش تورم، یخ را روی ناحیه ی آسیب دیده بگذارید. یخ را مستقیما بر روی پوست قرار ندهید بلکه آن را در حوله ای بپیچید و سپس به مدت 20 دقیقه روی آن قرار دهید.
  • بالا بردن. اغلب مناطق آسیب دیده را بالا نگه دارید.
  • استراحت. به حداقل رساندن حرکت نواحی آسیب دیده در حالی که علائم هنوز وجود دارد.
  • داروهای ضد التهابی غير استروئيدی بدون نسخه. اگر حمله خفیف باشد، داروهای ضد التهابی بدون نسخه (ایبوپروفن، ناپروکسن) ممکن است درد را از بین ببرند. به علت عوارض جانبی جدی استفاده از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی، باید قبل از مصرف آنها با پزشک تان مشورت کنید.

2- درمان دارویی

بیمارانی که سطح بالای اسید اوریک در خون شان ادامه می یابد، می توانند از داروهایی استفاده کنند که سطوح اسید اوریک را کنترل کند. داشتن سطوح پایین اسید اوریک می تواند باعث کاهش و جلوگیری از تخریب مفصل شود.

این نوع از داروها برای کاهش میزان اسید اوریک به کمتر از 6 میلی گرم یا دسی لیتر استفاده می شود. برای افراد مبتلا به توفوس ممکن است فایده ی بیشتری داشته باشند با میزان کمتر از 5 میلی گرم یا دسی لیتر.

پزشکان اغلب داروهای طولانی مدت را برای بیمارانی که دارای موارد زیر هستند تجویز می کنند:

  • حملات نقرس بیش از یک بار در سال
  • حملات خفیف و شدید نقرس
  • آرتروز روماتوئید مفصلی خفیف که می تواند پیشرفت کند
  • توفوس
  • آسیب کلیه یا سنگ کلیه ی مکرر، یا ترشح بیش از حد اسید اوریک در ادرار

حتما بخوانید: اسید اوریک، فواید، عوارض، درمان خانگی میزان بالای آن و نکات مهم

داروهای موجود دارای کاربردهای متفاوت هستند:

  • آلوپورینول مقدار اسید اوریک بدن را کاهش می دهد.
  • کلشیسین از گلبول های سفید خون و از حمله ی کریستال نقرس جلوگیری می کند. دوز استاندارد 0.6 میلی گرم یکبار یا دو بار در روز است. علاوه بر کمک به جلوگیری از حملات نقرس در آینده، کلشیسین می تواند التهاب را در حین حمله حاد کاهش دهد.
  • پروبنسید به کلیه ها کمک می کند تا اسید اوریک بیشتری از بدن تان خارج کند
  • فبوکسوستات سطح اسید اوریک را کاهش می دهد. اگر چه گران تر از آلوپورینول است، فبوکسوستات برای بیمارانی است که نمی توانند پروبسید یا آلوپورینول مصرف کنند.

3- تغییر سبک زندگی

علاوه بر پیگیری درمان پزشکی، گزینه هایی وجود دارد که می توانید برای جلوگیری از حملات نقرس و آسیب مفصلی بعدی بکار ببرید.

  • ورزش، توجه به نوع غذایی که می خورید و حفظ تعادل وزن تان
  • آب فراوان بنوشید تا اسید اوریک را از بدن تان خارج شود
  • مصرف کالری خود را کاهش دهید، به خصوص کالری های چرب
  • از نوشیدنی های شیرین اجتناب کنید
  • خوردن کربوهیدرات های پیچیده
  • پروتئین را از محصولات لبنی کم چرب دریافت کنید. گوشت و غذاهای دریایی حاوی پورین بالا هستند. خوردن بیش از حد این مواد غذایی ممکن است سطح اسید اوریک را در برخی افراد افزایش دهد.
  • از نوشیدن الکل خودداری کنید

4- درمان با جراحی

افراد مبتلا به آرتروز مخرب در ارتباط با نقرس مزمن، جراحی به آنها کمک می کند. درمان جراحی به 3 روش زیر انجام می شود:

از بین بردن توفوس. در بعضی موارد، توده های بزرگ اسید اوریک در اطراف انگشت یا انگشتان پا، تاندون ها یا بوراسیت ها باید برداشته شود، زیرا آنها دردناک و ملتهب باقی می مانند. این توده ها همچنین ممکن است باز و تخلیه شوند و یا آلوده گردند.

x-ray of advanced gout in big toe

این اشعه ایکس از یک انگشت شست پا نشان دهنده نقرس پیشرفته است. فلش های سیاه جاهایی را نشان می دهند که استخوان ها در آن ناحیه از بین رفته اند. فلش های سفید اشاره به توده توفوس دارند.

ادغام مفصل. اگر نقرس شدید باعث تخریب دائمی مفاصل می شود، ممکن است لازم باشد برای از بین بردن درد مزمن، مفاصل کوچک تر با هم ترکیب شوند تا حرکات آنها محدود گردد.

جایگزینی مفاصل. این روش شامل برداشتن مفصل دردناک و جایگزینی آن با قطعات مصنوعی است. هدف از جایگزینی مفاصل تسکین درد و همچنین حفظ حرکت مفاصل می باشد. زانو شایع ترین مفصل است که به علت نقرس نیاز به جایگزینی دارد.

تصاویر و فیلم آموزشی

تصاویر:

برای دیدن صدها تصویر دیگر از نقرس کلیک کنید

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست