خانه > خون > انواع، علائم و علت کم خونی +بهترین رژیم غذایی درمان کم خونی
رژیم غذایی

انواع، علائم و علت کم خونی +بهترین رژیم غذایی درمان کم خونی

folderخون
commentsبدون دیدگاه

اگر میزان گلبول های قرمز خون شما کم باشد، بدن شما باید برای تحمل اکسیژن در بدن، بیشتر تلاش کند. بدن انسان هر روز، میلیون ها گلبول قرمز به واسطه مواد غذایی خون ساز تولید می کند. این گلبول ها در مغز استخوان تولید می شوند و حدود 120 روز در اطراف بدن گردش می کنند. وقتی یک فرد مبتلا به کم خونی می شود بدن می تواند با جذب آهن بیشتری از رژیم غذایی آن را جبران کند. این یکی از مکانیزم های ذاتی بدن است که سعی در رفع شرایط غیر نرمال دارد. در این مقاله دلایل کم خونی و یک رژیم غذایی متعادل برای رفع آن معرفی شده است.

انواع کم خونی

1- کم خونی فقر آهن شایع ترین نوع کم خونی است ؛ آهن برای انسان ضروری است تا هموگلوبین تولید کند و از دست دادن خون، رژیم غذایی نامناسب و عدم توانایی بدن برای جذب آهن از غذا می تواند منجر به کمبود آهن شود. در نتیجه، بدن شما قادر به تولید هموگلوبین کافی نیست، که منجر به کم خونی می شود.

2- کم خونی آپلاستیک زمانی ایجاد می شود که بدن شما گلبول های قرمز (RBC) را به اندازه کافی تولید نمی کند.

3- بیماری سلول داسی شکل، یک اختلال جدی در خون است که باعث داسی شدن شکل سلول های خونی می شود. سلول های قرمز خون در این نوع کم خونی داسی شکل یا صاف غیرطبیعی می شوند. که این سلول ها چسبنده هستند و می توانند جریان خون را متوقف کنند.

4- کم خونی همولیتیک زمانی ایجاد می شود که گلبول های قرمز قبل از عمر طبیعیشان از بین بروند. مغز استخوان قادر به تولید RBC جدید به اندازه کافی برای تقاضایش نیست.

5- تالاسمی یک اختلال ژنتیکی ارثی است که در آن بدن به اندازه کافی سلول های قرمز تولید نمی کند در نتیجه افراد مبتلا به تالاسمی می توانند کم خونی خفیف تا شدید داشته باشند.

5- کم خونی فانکونی یک اختلال ژنتیکی نادر است که باعث اختلال در عملکرد مغز استخوان می شود. کم خونی فانکونی مانع از تولید RBC توسط مغز استخوان می شود.

6- خونریزی بیش از حد در طی قاعدگی یا خونریزی ناشی از آسیب، جراحی، سرطان یا دستگاه ادراری یا اختلال عملکرد دستگاه گوارش می تواند منجر به کم خونی شود.

افراد در معرض کم خونی

  • زنان (به خصوص زنان باردار) و کودکان
  • مبتلایان به عفونت کاندیدا
  • مبتلایان به بیماری های گوارشی مانند بیماری کرون، زخم و IBS
  • افراد بالای 65

تشخیص کم خونی

1- معاینه بدنی

پزشک ممکن است درباره سابقه پزشکی و علائم بیماری از شما بپرسد و یک معاینه فیزیکی انجام دهد و به دنبال یکی از نشانه های زیر ممکن است کم خونی و فقر آهن را تشخیص دهد:

  • بررسی خونریزی
  • کم رنگی زبان، ناخن و یا درز درونی پلک ها
  • رنگ پریدگی یا شکنندگی ناخن ها
  • ضربان قلب سریع یا نامنظم
  • تنفس سریع یا نامنظم
  • بزرگی کبد و طحال که با لمس شکم معلوم باشد.

2- آزمایش خون

بر اساس نتایج حاصل از آزمایش خون نیز کم خونی و فقر آهن مشخص می شود، پزشک می تواند آزمایش های خون زیر را برای تشخیص کم خونی و فقر آهن تجویز کند:

  • شمارش کامل خون CBC
  • اندازه گیری مقدار آهن در خون
  • اندازه گیری فریتین برای تشخیص چگونگی استفاده از آهن ذخیره شده بدن
  • شمارش رتیکولوسیت ها
  • اسمیر محیطی

3- آزمایش خونریزی معده

برای بررسی اینکه آیا کم خونی فقر آهن بخاطر خونریزی گوارشی است، پزشک ممکن است دستورالعمل های زیر را برای تشخیص درمان تجویز کند.

  • آزمون غربالگری مدفوع برای بررسی خون در مدفوع
  • آندوسکوپی فوقانی به دنبال خونریزی در مری، معده و قسمت اول روده کوچک
  • کولونوسکوپی به دنبال خونریزی یا سایر اختلالات، مانند تورم یا سرطان پوشش

بهترین رژیم غذایی برای کم خونی

1- آهن

در فرایند تشکیل گلبول های قرمز و هموگلوبین نیاز به آهن می باشد. بدون آهن آنها وجود نخواهند داشت. گلبول های قرمز از طریق خون اکسیژن را از ریه ها به بقیه بدن حمل می کنند. هر مولکول هموگلوبین دارای چهار مولکول آهن است و بنابراین می تواند مجموع چهار مولکول اکسیژن را در خود جای دهد. هر گلبول قرمز دارای حدود 270 میلیون مولکول هموگلوبین است. هر فرد حدود 20-30 تریلیون گلبول قرمز دارد که این موضوع نشان از اهمیت آهن در رژیم غذایی دارد.

2- ویتامین C

کمبود ویتامین  C در رژیم شما نیز می تواند منجر به کم خونی شود . بدن شما برای ساختن سلول های خونی سالم به ویتامین Cنیاز دارد .ویتامین C همچنین به جذب آهن که بخش مهمی از ساختار گلبول های قرمز خون است نیز کمک می کند. علاوه بر نقش مکمل بودن این ویتامین میتواند به تاثیر آن بر بیماری های گوارشی مانند زخم معده نیز اشاره کرد.

3- ویتامین B12

بدن برای سلول های قرمز خون نیاز به ویتامین B12 دارد. کمبود این یتامین منجر به یک نوع از کم خونی میشود که معمولا در افراد بالای 65 سال رخ میدهد. از سوی دیگر ویتامین B12 و کم‌خونی ناشی از فقر آن در صورت عدم جذب از طریق روده کوچک نیز رخ می‌دهد. این ممکن است به خاطر عمل جراحی معده یا روده کوچک، رشد غیرطبیعی باکتریایی در روده کوچک یا یک بیماری روده‌ای مانند کرون یا سلیاک باشد.

4- ویتامین B9

ناتوانی در جذب فولات می‌تواند منجر به کمبودهای شدید شود. مبتلایان به بیماری روده کوچک مانند بیماری سلیاک و یا کسانی که بخشی از روده خود را با عمل جراحی برداشته‌اند، بیشتر در جذب فولات مشکل دارند. الکل نیز باعث کاهش جذب فولات می‌شود.

نوع درمان کم‌خونی مگالوبلاستیک بستگی به عامل مولد بیماری دارد در عین حال مصرف قرص‌های مکمل و غذاهای حاوی ویتامین B12 و اسیدفولیک بهترین راهکار درمانی در این نوع کم‌خونی است.

منابع غذایی ویتامین ها و مواد معدنی مورد نیاز برای کم خونی

آهن لوبیای سفید، جگر گاو، عدس، شکلات تلخ، تن‌ماهی، نخود، آب گوجه‌فرنگی، سیب‌زمینی، اسفناج، کشمش، گوشت گاو
ویتامین C فلفل‌های چیلی، فلفل دلمه‌ای زرد، آویشن، جعفری ، اسفناج، کیوی، کلم بروکلی، لیمو

توت فرنگی، پرتقال، گل کلم، کلم قرمز، برگ شلغم، گوجه‌ فرنگی

ویتامین B12 جگر گاو و مرغ، ماهی سالمون، شاه ماهی، ماهی خال‌خالی، ماهی ساردین، ماهی تن، ماهی قزل‌آلا، ماست، بوقلمون، شیر خام، فیله‌ی گوشت گاو، گوشت بره
ویتامین B9 اسفناج، برگ سبز تیره، مارچوبه، شلغم، چغندر، جوانه های بروکسل، لوبیا، سویا، جگر گاو، ریشه سبزیجات

مضرترین موادغذایی برای کم خونی

  • چای و قهوه
  • شیر و برخی از محصولات لبنی
  • غلات دانه کامل
  • غذاهای حاوی جوهر مازو ، مانند انگور ، ذرت دانه ای و ذرت های خوشه ای
  • غذاهایی غنی از گلوتن ( ماده چسبنده گندم ) مانند ماکارونی ، سایر محصولات تولید شده با گندم ، جو ، گندم سیاه یا جو دو سر
  • مواد غذایی حاوی فیتات یا اسید فیتیک مانند برنج قهوه ای و محصولات گندم کامل
  • غذاهایی حاوی اسید اگزالیک مانند بادام زمینی ، جعفری و شکلات .

نتیجه

شاید مهمترین دلیل کم خونی در جوانان، رژیم غذایی ناسالم باشد لذا لازم است با دریافت ک رژیم غذایی کامل از کم خونی پیشگیری کرد. مواد غذایی حاوی آهن، ویتامین B و ویتامین C بهترین گزینه های درمان کم خونی هستند. همچنین حذف برخی مواد غذایی همچون چای، قهوه و یا محصولات لبنی از کم خونی پیشگیری کرد.

6 تا از بهترین قرص های آهن خارجی برای درمان کم خونی

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست