خانه » قرص، شربت، کپسول » قرص دوفاستون duphaston ، طرز مصرف اصولی، هشدارها و نکات مهم
دوفاستون

قرص دوفاستون duphaston ، طرز مصرف اصولی، هشدارها و نکات مهم

قرص duphaston می تواند علائم بروز یائسگی را کاهش دهد. ساختار شیمیایی آن به پروژسترون طبیعی شباهت بسیاری دارد و به لحاظ شیمیایی با تستوسترون در ارتباط نیست و بنابراین تاثیرات منفی مردانه نیز در بدن ایجاد نمی‌کند.  در این مطلب با کمک چندین مجله معتبر از سراسر دنیا تصمیم داریم شما را با قرص دوفاستون duphaston، طرز مصرف اصولی، هشدارها و سایر نکات مهم دیگر در این زمینه آشنا کنیم.

قرص دوفاستون یا دیدروژسترون در واقع نوعی پروژسترون خوراکی فعال است که در پوشش داخلی رحم یعنی اندومتر فاز تکثیر را به تشریح تبدیل می کند و از این طریق خطر ابتلا به هایپرپلازی اندومتری یا سرطان را کاهش می دهد. دیدروژسترون یا همان دوفاستون هیچ نوع فعالیت استروژنی، آندروژنی، ترموژنیک یا چربی سوزی، آنابولیک و کورتیکوئید ندارد.

ترکیبات قرص دوفاستون

قرص 10 میلی گرمی دوفاستون حاوی 10 میلی گرم دیدروژسترون و امولسیون آن هم شامل 111.1 میلی گرم لاکتوز مونوهیدرات است.

حتما بخوانید: قرص دوفاستون، عوارض، تاثیر بر پریود، تخمک گذاری، بارداری و نکات دیگر

موارد مصرف دوفاستون

برای خنثی کردن استروژن بدون وجود پروژسترون در هورمون درمانی جایگزینی و برای درمان اختلالات ناشی از یائسگی یا جراحی بدون برداشتن رحم می توان از دوفاستون استفاده کرد.

علاوه بر این از دوفاستون موارد زیر نیز استفاده می شود:

  • درمان کمبود پروژسترون
  • درمان دیسمنوره (قاعدگی دردناک)
  • درمان اندومتریوز
  • درمان آمنوره ثانویه
  • درمان سیکل های نامنظم قاعدگی
  • درمان خونریزی غیر طبیعی رحم
  • درمان سندروم پیش از قاعدگی
  • درمان سقط جنین تهدید آمیز و مداوم به دلیل کمبود پروژسترون
  • درمان ناباروری به دلیل نارسایی لوتئال
  • پشتیبانی از فاز لوتئال به عنوان بخشی از روند باروری (ART)

مقدار و روش مصرف

این دارو با دوزهای مختلف برای درمان اختلالات متفاوت استفاده می شود.

درمان دیسمنوره (قاعدگی دردناک): هر روز یک عدد دوفاستون 10 میلی گرمی یا دوفاستون 20 میلی گرمی در طول 3 ماهه اول بارداری یا از روز پنجم تا روز بیست و پنجم قاعدگی مصرف می شود.

درمان اندومتریوز: هر روز یک عدد دوفاستون 10 میلی گرمی تا یک عدد دوفاستون 30 میلی گرمی در طول 3 ماهه اول بارداری یا از روز پنجم تا روز بیست و پنجم قاعدگی و یا به طور مداوم مصرف می شود.

درمان خونریزی غیر طبیعی رحم: برای شروع درمان هر روز یک عدد دوفاستون 10 میلی گرمی مصرف شود. در ادامه درمان نیز هر روز یک عدد دوفاستون 20 میلی گرمی تا یک عدد دوفاستون 30 میلی گرمی در سه ماهه دوم بارداری یا نیمه دوم سیکل قاعدگی مصرف می شود. روز شروع مصرف دارو و مدت درمان بستگی به طول سیکل قاعدگی فرد دارد.

حتما بخوانید: آمپول پروژسترون، عوارض، دوز مصرف، بارداری و همه نکات مهم دیگر

درمان آمنوره ثانویه: هر روز و به مدت 14 روز دوفاستون 10 یا 20 میلی گرمی در سه ماهه دوم بارداری یا نیمه دوم سیکل قاعدگی برای برای تحریک ترشحات مطلوب رحم مصرف می شود.

درمان سندروم پیش از قاعدگی: یک عدد دوفاستون 10 میلی گرمی دو بار در روز از نیمه دوم قاعدگی تا روز اول قاعدگی بعدی. روز شروع دارو و طول دوره درمان بستگی به سیکل قاعدگی فرد دارد.

درمان قاعدگی نامنظم: یک عدد دوفاستون 10 یا 20 میلی گرمی از نیمه دوم قاعدگی تا روز اول قاعدگی بعدی. روز شروع دارو و طول دوره درمان بستگی به سیکل قاعدگی فرد دارد.

درمان خطر سقط جنین: در شروع درمان تا 40 میلی گرم دوفاستون مصرف می شود. رفته رفته و با کاهش علائم دوز دارو به 20 یا 30 میلی گرم می رسد.

درمان سقط جنین پی در پی و مکرر: دو بار در روز تا هفته دوازدهم بارداری (در سه ماهه اول) هر روز 10 میلی گرم دوفاستون مصرف می شود.

درمان ناباروری به علت کمبود لوتئال: هر روز یک عدد دوفاستون 10 یا 20 میلی گرمی در سه ماهه دوم بارداری یا با شروع نیمه دوم سیکل قاعدگی تا اولین روز قاعدگی بعدی. درمان باید حداقل برای سه دوره متوالی ادامه پیدا کند.

پشتیبانی از فاز لوتئال به عنوان بخشی از روند باروری ART: 1 عدد دوفاستون 10 میلی گرمی سه بار در روز (30 میلی گرم) در 14 روز آخر سیکل 28 روزه به طور منظم.

درمان چرخه ای با دوفاستون: در درمان چرخه ای معمولا برای 21 روز هر روز یک عدد قرص 10 میلی گرمی دوفاستون مصرف می شود و بعد تا 7 روز بعد از آن مصرف قرص کنار گذاشته می شود. دوفاستون فقط باید در دوران قاعدگی مصرف شود و مصرف آن قبل یا بعد از این دوران تاثیری ندارد. ایمنی و بی خطر بودن مصرف این دارو در نوجوانان 12 تا 18 ساله ثابت نشده است.

موارد منع مصرف

  • حساسیت و آلرژیک نسبت به هر یک از مواد فعال موجود در دارو
  • خونریزی واژینال بدون تشخیص علت
  • بیماری های کبدی
  • سقط فراموش شده
  • کارسینوم اعضای تناسلی یا سینه

هشدارها و موارد خاص

قبل از درمان خونریزی غیر طبیعی رحم با دوفاستون حتما باید علت خونریزی مشخص شود. در طی ماه های اول مصرف دارو لکه بینی و خونریزی در فواصل بین قاعدگی ها طبیعیست؛ اما اگر این لکه بینی و خونریزی ها هر از چند گاهی در طول دوره درمان اتفاق می افتند دلیل آن باید مشخص شود. ممکن است این مساله به دلیل بیوپسی اندومتر برای از بین بردن بدخیمی رحم باشد.

شرایطی که در آن مصرف دوفاستین به کنترل و نظارت نیاز دارد عبارتند از:

  • پروفیریا (Prophyria)
  • افسردگی
  • اختلال در عملکرد کبد ناشی از بیماری های حاد یا مزمن کبد

سایر شرایط مهم

بیمارانی که مبتلا به بیماری نادر ارثی عدم تحمل گالاکتوز، کمبود لاکتاز یا سوء جذب گلوکز گلاکتاز هستند نباید این دارو را مصرف کنند.

برای درمان علائم یائسگی، هورمون درمانی جایگزینی (HRT) را فقط باید برای آن دسته علائم که روی کیفیت زندگی فرد تاثیر منفی گذاشته اند شروع کرد. به هر حال در تمام مراحل باید ریسک ها و مزایای درمان باید به طور سالیانه بررسی شوند و HRT فقط تا زمانی ادامه پیدا کند که مزایای آن بیش از خطراتش باشد.

معاینات و پیگیری های پزشکی: قبل از شروع یا از سرگیری هورمون درمانی جایگزینی باید سابقه شخصی و خانوادگی فرد بررسی شود. معاینه فیزیکی شامل معاینه لگن و سینه ها به طور منظم نیز باید در همین راستا توسط خود فرد انجام شود و هر گونه تغییر در سینه ها به پزشک گزارش داده شود. علاوه بر این ماموگرافی مطابق با شیوه های غربالگری مناسب و قابل قبول نیز باید انجام بگیرد.

هایپر پلازی اندومتر: استفاده طولانی مدت از استروژن ها بدون افزودن پروژسترون باعث افزایش هایپرپلازی اندومتر و کارسینوم اندومتر می شود. این خطر با ترکیب پروژسترون حداقل به مدت 12 روز در هر دوره استروژن درمانی قابل پیشگیری است.

حتما بخوانید: زنان یائسه ارضا میشوند؟ راهنمای کامل رابطه جنسی زوجین در یائسگی

سرطان سینه: شواهد کلی نشان دهنده افزایش خطر ابتلا به سرطان سینه در درمان های ترکیبی با پروژسترون است. مطالعات نشان می دهند زنانی که به مدت 3 سال تحت هورمون درمانی جایگزینی با استفاده از ترکیب استروژن و پروژسترون قرار دارند بیشتر از سایرین در معرض ابتلا به سرطان سینه قرار می گیرند. این خطر فقط زمانی افزایش می یابد که درمان برای چند سال متوالی ادامه داشته باشد؛ اما در مواردی که هورمون درمانی جایگزینی فقط برای چند روز استفاده شود خطری بیمار را تهدید نمی کند.

سرطان تخمدان: احتمال ابتلا به سرطان تخمدان در طول استفاده از درمان های ترکیبی با پروژسترون و استروژن بسیار کمتر از سرطان سینه است. برخی تحقیقات مثل آزمایش WHI نشان می دهد که استفاده از هورمون درمانی جایگزینی ترکیبی ممکن است فقط کمی احتمال ابتلا به سرطان تخمدان را افزایش دهد.

بیماری عروق کرونر: خطر نسبی ابتلا به بیماری عروق کرونر در درمان های ترکیبی با استروژن و پروژسترون کمی افزایش می یابد. در واقع خطر ابتلا به این بیماری به شدت وابسته به سن است و در زنان سالم نزدیک به یائسگی بسیار پایین است اما هر چه سن افزایش می یابد این خطر نیز بیشتر می شود.

حوادث حاد قلبی (CVA): درمان های ترکیبی استروژن و پروژسترون می توانند تا 1.5 برابر خطر سکته مغزی ایسکمیک را افزایش دهند. خطر نسبی ابتلا به این بیماری پس از یائسگی تغییری نمی کند؛ اما به هر حال خطر ابتلا به سکته مغزی در زنانی که تحت هورمون درمانی جایگزینی هستند با افزایش سن بالا می رود.

مواد افزودنی موجود در دارو

این دارو حاوی لاکتوز مونوهیدارت است و بیمارانی که مشکل نادر موروثی عدم تحمل گالاکتوز، کمبود لاکتاز و یا سوء جذب گلوکز گلاکتوز دارند نباید از این دارو استفاده کنند.

تداخلات دارویی دوفاستون

این دارو نباید همزمان با داروهای زیر مصرف شود چون این کار باعث بروز عوارض جانبی خطرناک می شود:

  • داروهای ضد تشنج مثل فنوباربیتال، فنی توئین و کاربامازپین
  • داروهای ضد بیماری های عفونی مثل ریفامپین، فنی توئین و افاویرنز
  • برخی مواد گیاهی مثل گل راعی، ریشه سنبل الطیب، مریم گلی و درخت چهل سکه یا جینگو
  • ریتونایوار و الفینویر

مصرف دوفاستون در دوران بارداری

تا کنون هیچ نشانه ای از مضرات مصرف دوفاستون در دوران بارداری دیده نشده است. با وجود اینکه در برخی تحقیقات نشان داده شده است که درمان با داروهای حاوی پروژسترون می تواند باعث بروز هیپوسپادیاس در جنین شود اما این مساله درباره مصرف دوفاستون صدق نمی کند.

مصرف دوفاستون در دوران شیردهی

هیچ اطلاعاتی مبنی بر اینکه آیا دوفاستون وارد شیر مادر می شود یا نه وجود ندارد. بررسی ها روی سایر داروهای حاوی پروژسترون نشان می دهند که مقدار کمی از آنها وارد شیر می شوند اما هنوز مشخص نیست که آیا این مقدار کم می تواند به نوزاد آسیب بزند یا نه؛ بنابراین نباید از دوفاستون در دوران شیردهی استفاده کرد. هیچ نوع شواهدی وجود ندارد که نشان بدهد مصرف دوفاستون باعث کاهش قدرت باروری می شود.

عوارض جانبی

  • سردرد و میگرن
  • تهوع
  • اختلالات قاعدگی
  • دردناک و حساس شدن سینه ها
  • خونریزی واژینال
  • درد

بررسی ها نشان می دهند در 2% از مصرف کنندگان دوفاستون خونریزی واژینال اورژانسی رخ می دهد.

عواض جانبی دوفاستون روی نوجوانان

مصرف این دارو خطر ابتلا به بیماری های زیر را در نوجوانان افزایش می دهد:

  • سرطان سینه
  • هایپرپلازی اندومتر
  • کارسینوم اندومتر
  • سرطان تخمدان
  • ترومبوآمبولی وریدی
  • سکته قلبی
  • بیماری های عروق کرونر
  • سکته مغزی ایسکمیک

حتما بخوانید: مواد مغذی که خانم ها در همه سنین و شرایط برای سلامتی نیاز دارند

مصرف بیش از حد دوفاستون

هیچ گزارشی از اثرات سوء مصرف این دارو ثبت نشده است اما در صورت مصرف بیش از حد دوفاستون معده بیمار باید شستشو داده شود. هیچ نوع پادزهر یا درمان علامتی در این خصوص نباید استفاده شود.

,

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست