خانه » قرص، شربت، کپسول » قرص آلپرازولام (زاناکس) چیست؟ عوارض، فواید، روش ترک و طرز مصرف
آلپرازولام

قرص آلپرازولام (زاناکس) چیست؟ عوارض، فواید، روش ترک و طرز مصرف

در این مطلب با استفاده از چندین مجله معتبر پزشکی و نظر متخصصان، شما را با عوارض جانبی، کاربردها، روش ترک و نکات مصرف اصولی قرص آلپرازولام معروف به زاناکس آشنا می کنیم.

آلپرازولام چیست؟

  • این دارو برای مدیریت اختلالات اضطراب یا اختلال هراس مورد استفاده قرار میگیرد. (انواع اختلالات اضطراب در ایران را ببینید!)
  • این دارو میتواند در کوتاه مدت برای تسکین علایم اضطراب یا اضطراب مرتبط با افسردگی استفاده شود.
  • برای اضطرابهای روزانه ی معمول نیازی به درمان با این دارو نیست.
  • آلپرازولام میتواند همراه با داروهای دیگر و بعنوان بخشی از درمانهای ترکیبی استفاده شود.
  • آلپرازولام یک داروهای تجویزی است که تحت نامهای تجاری Alprazolam Intensol, Xanax یا Xanax XR دردسترس است.
  • این دارو بصورت یک داروی ژنرال (عمومی) هم موجود میباشد. داروهای ژنرال معمولا ارزانتر از داروهای تجاری هستند.
  • قرص خوراکی آلپرازولام بصورت قرص سریع الاثر و آهسته رهش در دسترس است. آلپرازولام بصورت مایع هم موجود است. همه فرمهای دارو خوراکی هستند.
  • قرص آهسته رهش به آهستگی در طول زمان در جریان خون آزاد میشود. قرص سریع الاثر سریعتر وارد جریان خون میشود. قرص آهسته رهش تنها برای درمان اختلال هراس مورد استفاده قرار میگیرد.

حتما بخوانید: پانیک، علت حملات، هشدارها و روش های درمان قطعی (طبیعی– بدون دارو)

نحوه عملکرد

  • آلپرازولام به داروهای گروه بنزودیازپین تعلق دارد. داروهای متعلق به یک دسته عملکرد مشابهی دارند و برای شرایط مشابهی مورد استفاده قرار میگیرند.
  • آلپرازولام به گیرنده ها بنزودیازپین خاصی در مغز و سیستم عصبی حمله میکند. اینکار موجب تقویت فعالیت مواد شیمیایی بنام گاما آمینوبوتیریک اسید میشود.
  • این ماده درمغز اثرات آرامبخش دارد (درست مانند این داروهای گیاهی)

عوارض جانبی

عوارض جانبی شایع

عوارض جانبی شایعتر قرص خوراکی آلپرازولام عبارتنداز:

  • خواب آلودگی
  • مشکلات حافظه
  • مشکل در تمرکز
  • ضعف عضلانی یا عدم هماهنگی
  • ناراحتی معده
  • تهوع یا استفراغ
  • افزایش تعریق
  • خشکی دهان
  • افزایش یا کاهش وزن
  • افزایش یا کاهش اشتها
  • کاهش میل جنسی

اگر این علایم خفیف باشند، بعد از چند روز یا چند هفته از بین میروند. اگر شدید یا طولانی شدند به پزشک مراجعه کنید.

عوارض جانبی جدی

درصورت داشتن عوارض جانبی جدی سریعا به پزشک مراجعه کنید. درصورت مشاهده ی عوارض مرگبار سریعا به اورژانس بروید. عوارض جانبی جدی و علایم آنها عبارتنداز:

مشکلات ذهنی، علایم عبارتنداز:

  • حالات افسردگی
  • افکار خودکشی
  • گیجی
  • هزیان (دیدن یا شنیدن چیزهایی که واقعی نیستند)

مشکلات حرکتی. علایم عبارتنداز:

  • حرکات غیرقابل کنترل عضلات
  • لرزش
  • تشنج

مشکلات قلبی. علایم عبارتنداز:

  • درد قفسه ی سینه
  • سوزش سردل غیرطبیعی

مشکلات کبد. علایم عبارتنداز:

  • زردی (زرد شدن پوست و سفیدی چشم ها)

تداخل با داروهای دیگر

قرص آلپرازولام ممکن است با داروها، ویتامینها و گیاهان دیگر تداخل داشته باشد. تداخل زمانی اتفاق می افتد که نحوه ی عملکرد دارو تغییر میکند. این میتواند مضر باشد یا از عملکرد مناسب دارو جلوگیری کند.

1-داروهایی که نباید همراه آلپرازولام مصرف شود

این داروها را بهمراه آلپرازولام مصرف نکنید. وقتی زاناکس را مصرف میکنید، این داروها میتوانند موجب عوارض خطرناکی در بدن شوند، مثالهایی از این داروها عبارتنداز:

  • انواع خاصی از ضدقارچها، مانند ایتراکونازول یا کتوکونازول. وقتی این داروها بهمراه آلپرازولام مصرف شوند، موجب افزایش خواب آلودگی میشود.

2- داروهایی که خطر عوارض جانبی را افزایش میدهد

مصرف آلپرازولام بهمراه داروهای خاصی، ریسک عوارض جانبی داروها را افزایش میدهد. اگر هر کدام از این داروها بهمراه آلپرازولام مصرف شود، موجب افزایش خواب آلودگی میشود. این داروها عبارتنداز:

باربیتوراتها، مانند:

  • آموباربیتال
  • بوتاباربیتال
  • فنوباربیتال

داروهای آرامبخش، مانند:

  • اس زوپیکلون
  • زالپلون
  • زولپیدم

آنکسیولیتیکها، مانند:

  • کلونازپام
  • لورازپام
  • تمازپام

داروهای مسکن موادمخدر، مانند:

  • مورفین
  • اکسی کدون

آنتی هیستامینها، مانند:

  • بروم فنیرامین مالئات
  • کلرفنیرامین
  • دیمن هیدرینات
  • دیفن هیدرامین
  • دوکسیلامین

هشدارها

آلرژی

این دارو ممکن است واکنشهای آلرژیک سختی ایجاد کند. علایم آن عبارتنداز:

  • تنگی نفس
  • ورم گلو یا زبان

اگر به واکنشهای آلرژیک مبتلا شدید سریعا به پزشک مراجعه کنید. اگر علایم خیلی شدید بود به اورژانس مراجعه کنید. درصورت آلرژی به این دارو از مصرف دوباره ی آنها اجتناب کنید. مصرف دوباره ی آنها میتواند کشنده باشد.

تداخل با الکل

آلپرازولام میتواند موجب خواب آلودگی یا سرگیجه شود. مصرف نوشیدنی های حاوی الکل میتواند خطر عوارض جانبی را بالا ببرد. هنگام مصرف این دارو از نوشیدن الکل اجتناب کنید.

حتما بخوانید: 8 تا از بهترین روشهای گیاهی برای درمان سریع بی خوابی طبق تحقیقات جدید

هشدار برای بیماران خاص

  • افراد مبتلا به افسردگی: اگر از قبل به افسردگی مبتلا هستید، مصرف آلپرازولام میتواند موجب تشدید بیماری شود. اگر افسردگیتان بدتر شد یا افکارخودکشی داشتید، سریعا به پزشک مراجعه کنید.
  • افراد مبتلا به گلوکومای مزمن: آلپرازولام موجب بدتر شدن این بیماری میشود.
  • افرادیکه سابقه ی اعتیاد به الکل، موادمخدر یا اختلال شخصیت دارند: آلپرازولام میتواند موجب وابستگی فیزیکی و روانی شود. اگر سابقه ی این بیماریها را دارید، خطر اعتیاد به این دارو افزایش میابد.
  • بیماران کبدی: بیماری کبد موجب پردازش سختتر دارو در بدن میشود. این موجب افزایش میزان دارو در بدن و درنتیجه عوارض جانبی بیشتر میشود.
  • افراد چاق: تجزیه ی دارو در بدن سختتر میشود. این موجب افزایش میزان دارو در بدن و درنتیجه عوارض جانبی بیشتر میشود.
  • افراد مبتلا به بیماریهای شدید ریه: آلپرازولام موجب بدتر شدن بیماری میشود. درمورد بیخطر بودن این دارو با پزشک مشورت کنید.

هشدار برای گروههای دیگر

زنان باردار: این دارو به گروه D داروهای بارداری تعلق دارد. این به دو معناست:

1-مطالعات نشان دهنده ی اثرات بد این دارو بر جنین است.

2-مصرف این دارو در بارداری باید بصورتی باشد که فواید آن از مضراتش بیشتر باشد و موجب درمان بیماری خطرناک مادر شود.

اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید به پزشک اطلاع دهید. مزایای استفاده از آن باید از مضراتش بیشتر باشد.

زنان شیرده: ممکن است آلپرازولام از شیرمادر عبور کند و موجب اثرات جانبی در نوزاد شود. این موجب خواب آلودگی و کاهش وزن نوزاد میشود. درصورت شیردهی به پزشک اطلاع دهید. فرد باید بین مصرف این دارو و شیردادن به نوزاد یکی را انتخاب کند.

سالمندان: برای افراد سالمند اثر خواب آور دارو بیشتر خواهد بود. این بدان معناست که احتمال خواب آلودگی در این افراد بیشتر است. پزشک باید از نزدیک بیمار را معاینه کند. در این شرایط خطر زمین خوردن و افتادن ناشی از خواب آلودگی افزایش میابد.

کودکان: این دارو برای کودکان مورد مطالعه قرار نگرفته است. نباید برای افراد زیر 18 سال استفاده شود.

میزان مصرف

این اطلاعات برای قرص خوارکی آلپرازولام است. همه ی دوزها و فرمهای دارو ممکن است در اینجا ذکر نشده باشد. دوز مصرفی آلپرازولام برای هر فردی متفاوت است و به شرایط زیر بستگی دارد:

  • سن فرد
  • بیماری تحت درمان
  • شدت بیماری فرد
  • دیگر بیماری هایی که فرد به آنها مبتلا است
  • نحوه ی واکنش فرد به اولین دوز دارو

دوز آلپرازولام برای اختلالات اضطراب

عمومی: آلپرازولام

  • فرم: قرص سریع الاثر
  • شدتها:  0.25 mg, 0.5 mg, 1 mg, 2 mg
  • فرم: قرص آهسته رهش خوراکی
  • شدتها: 0.5 mg, 1 mg, 2 mg, 3 mg

نام تجاری: زاناکس

  • فرم: قرص خوراکی سریع الاثر
  • شدتها: 0.25 mg, 0.5 mg, 1 mg, 2 mg

نام تجاری: Alprazolam Intensol

  • فرم: مایع
  • شدت: 1 میلی گرم بر میلی لیتر

دوز بزرگسالان (18-64 سال)

برای قرصهای سریع الاثر یا مایع:

  • دوز معمول برای شروع: 0.25-0.5 میلی گرم 3 بار در روز
  • افزایش دوز: ممکن است پزشک میزان دارو را هر 3-4 روز یکبار افزایش دهد تا زمانیکه به بهترین دوز دست یابد.
  • دوز حداکثر: روزانه 4 میلی گرم، در نوبتهای مختلف
  • کاهش دوز: هنگام پایان دوره ی درمان، میزان دارو باید به آرامی کاهش یابد. ممکن است پزشک میزان دارو را به 0.5 میلی گرم هر 3 روز یکبار کاهش دهد.

دوز کودکان (0-17 سال): آلپرازولام برای استفاده در کودکان مورد مطالعه قرار نگرفته است. این دارو نباید برای کودکان کمتر از 18 سال استفاده شود.

دوز سالمندان (65 سال و بالاتر): دوز معمول برای شروع: 0.25 میلی گرم، 2 تا 3 بار در روز.

ملاحظات ویژه

  • برای بیماران کبدی: دوز شروع قرصهای سریع الاثر 0.25 میلی گرم 2 تا 3 بار در روز است. ممکن است پزشک درصورت لزوم میزان دارو را بتدریج افزایش دهد.

داروی مشابه: قرص اگزازپام چیست؟ عوارض جانبی، طرز استفاده اصولی و نکات مهم دیگر

دوز آلپرازولام برای اختلال هراس

عمومی: آلپرازولام

  • فرم: قرص سریع الاثر
  • شدتها:  0.25 mg, 0.5 mg, 1 mg, 2 mg
  • فرم: قرص آهسته رهش خوراکی
  • شدتها: 0.5 mg, 1 mg, 2 mg, 3 mg

نام تجاری: Xanax

  • فرم: قرص خوراکی سریع الاثر
  • شدتها: 0.25 mg, 0.5 mg, 1 mg, 2 mg

نام تجاری: Xanax XR

  • فرم: قرص خوراکی آهسته رهش
  • شدتها:  0.5 mg, 1 mg, 2 mg, 3 mg

نام تجاری: Alprazolam Intensol

  • فرم: مایع
  • شدت: 1 میلی گرم بر میلی لیتر

دوز بزرگسالان (18-64 سال)

برای قرصهای سریع الاثر یا مایع:

  • دوز معمول برای شروع: 0.5 میلی گرم 3 بار در روز
  • افزایش دوز: ممکن است پزشک میزان دارو را هر 3-4 روز یکبار افزایش دهد تا زمانیکه دوز دارو بیشتر از 1 میلی گرم در روز نشود.
  • دوز حداکثر: روزانه 10 میلی گرم، در نوبتهای مختلف
  • کاهش دوز: هنگام پایان دوره ی درمان، میزان دارو باید به آرامی کاهش یابد. ممکن است پزشک میزان دارو را به 0.5 میلی گرم هر 3 روز یکبار کاهش دهد.

قرصهای آهسته رهش:

  • دوز معمول برای شروع: 0.5-1 میلی گرم 1 بار در روز
  • افزایش دوز: ممکن است پزشک میزان دارو را هر 3-4 روز یکبار افزایش دهد تا زمانیکه بهترین میزان دارو برای بیمار بدست آید.
  • دوز حداکثر: روزانه 10 میلی گرم
  • کاهش دوز: هنگام پایان دوره ی درمان، میزان دارو باید به آرامی کاهش یابد. ممکن است پزشک میزان دارو را به 0.5 میلی گرم هر 3 روز یکبار کاهش دهد.

دوز کودکان (0-17 سال): آلپرازولام برای استفاده در کودکان مورد مطالعه قرار نگرفته است. این دارو نباید برای کودکان کمتر از 18 سال استفاده شود.

دوز سالمندان (65 سال و بالاتر)

برای قرصهای سریع الاثر و مایع:

  • دوز معمول برای شروع: 0.25 میلی گرم، 2 تا 3 بار در روز.

قرص آهسته رهش:

  • دوز معمول برای شروع: 0.5 میلی گرم در روز.

ملاحظات ویژه

  • برای بیماران کبدی: دوزشروع قرصهای سریع الاثر 0.25 میلی گرم 2 تا 3 بار در روز است. ممکن است پزشک درصورت لزوم میزان دارو را بتدریج افزایش دهد.

حتما بخوانید: درمان بیخوابی، کارهایی ساده که شما را به خواب عمیق می برند!

نکاتی درمورد مصرف

  • آلپرازولام در دوره ی درمانی کوتاه مدت استفاده میشود. درصورتیکه بصورت تجویز شده مصرف نشود خطرات جدی بدنبال خواهد داشت.
  • درصورت قطع ناگهانی مصرف دارو یا درصورت عدم مصرف آن: ممکن است علایم بیماری بصورت ناگهانی تشدید شود و علایم مرگباری مانند تشنج رخ بدهد. برای جلوگیری از این موارد پزشک میزان دارو را بتدریج کاهش میدهد. اگر دارو را مصرف نکنید، علایم بهبود نمیابد.
  • درصورت فراموش کردن دوز یا عدم مصرف دارو طبق برنامه ی مشخص: هیچگونه بهبودی در بیماری حاصل نمیشود و دارو بخوبی عمل نخواهد کرد. اگر دارو منظم مصرف نشود، علایم ترک دارو ایجاد میشود.
  • درصورت مصرف بیش ازحد دارو: میزان زیادی از این دارو در بدن میماند. علایم اوردوز دارو عبارتنداز: خواب آلودگی و گیجی و حتی کما
  • درصورت فراموش کردن یک دوز: به محض یادآوری دوز فراموش شده را مصرف کنید؛ اما درصورتیکه زمان مصرف دوز بعدی باشد، نوبت فراموش شده را مصرف نکنید. هیچگاه دو نوبت دارو را با هم مصرف نکنید. این میتواند عوارض جانبی خطرناکی داشته باشد.
  • چه موقع میتوان گفت دارو عملکرد خوبی دارد: زمانیکه علایم بیماری مانند اضطراب یا حملات پانیک کاهش پیدا کند.

ملاحظات ویژه مصرف

عمومی

  • آلپرازولام را هر روز در زمان مشخصی مصرف کنید.
  • آلپرازولام سریع الاثر را میتوان نصف یا خرد کرد اما از خرد کردن قرصهای آهسته رهش خودداری کنید.
  • میتوانید این دارو را همراه یا بدون غذا مصرف کنید.

مسافرت

  • همیشه دارو را همراه خود داشته باشید. هنگام پرواز آن را نزد خود نگه دارید.
  • درمورد اشعه ی x فرودگاهها نگران نباشید. آنها نمی توانند به دارو صدمه بزنند.
  • ممکن است نیاز باشد دارو را به کارکنان فرودگاه نشان دهید. پس از خارج کردن دارو از جعبه ی اصلی اش خودداری کنید.
  • هیچگاه دارو را در داشبرد ماشین نگذارید. آلپرازولام نباید در محلهای خیلی سرد یا گرم قرار گیرد.

نظارتهای بالینی

درطول درمان با آلپرازولام پزشک بر تغییرات روانی یا رفتاری نظارت میکند. این دارو میتواند موجب مشکلات رفتاری یا خلق و خوی جدید شود یا بیماریهای قبلی را تشدید کند.

جایگزین ها

داروهای دیگری هم برای درمان این بیماریها وجود دارد. برای هر فردی داروی خاصی مورد نیاز است. درمورد نوع دارو با پزشک مشورت کنید.

حتما بخوانید: چه غذاها و خوراکی هایی برای افسردگی مضر هستند؟ (تحقیقات جدید)

نکته: هدف ما دادن اطلاعات به روز و مرتبط است. باتوجه به اینکه داروها اثر متفاوتی بر افراد مختلف دارند، نمیتوانیم بگوییم که اطلاعات گفته شده در بالا شامل تمام اطلاعات مورد نیاز است. این مطلب جایگزین مشاوره ی پزشکی نیست. قبل از مصرف هر دارو با پزشکتان که از سابقه ی پزشکی شما اطلاع دارد مشورت کنید.

, , , , ,

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست