خانه > زنان و کودکان > اوتیسم چیست؟ پدر و مادر چطور آن را تشخیص دهند؟
چطور-بفهمم-که-کودک-من-اوتیسم-دارد.jpg

اوتیسم چیست؟ پدر و مادر چطور آن را تشخیص دهند؟

به عنوان پدر و مادر، هرگز نمیخواهید کودک دلبندتان با مشکلی روبرو شود؛ اما زمانیکه پای اوتیسم به میان میآید به طور ایده آل تا 18 ماهگی فهمیدن اینکه کودکتان دچار این بیماری است مشکل است؛ اما اهمیتی ندارد کودکتان در چه سنی است، امیدتان را از دست ندهید. درمان میتواند اثرات این اختلال را کاهش داده و به کودکتان در یادگیری، رشد و پیشرفت کمک میکند.

اوتیسم چیست؟

اوتیسم طیفی از اختلالات مرتبط با یکدیگر با هسته مشترک از علائم است. اختلال طیفی اوتیسم در طفولیت و اوایل دوران کودکی ظاهر میشود و باعث به وجود آمدن تاخیر در بسیاری از زمینه های اصلی رشد مثل یادگیری تکلم، بازی کردن و تعامل با دیگران میشود.

علائم و نشانه های اوتیسم به طور گسترده ای مانند اثراتش متفاوت هستند. برخی کودکان مبتلا به اوتیسم فقط اختلالات خفیفی دارند در حالیکه بسیاری از آنها با مشکلات بیشتری دست و پنجه نرم میکنند. با این حال هر کودک در طیف اوتیسم، حداقل تا حدی در این سه زمینه مشکل دارد:

  • برقراری ارتباط کلامی و غیر کلامی
  • ارتباط با دیگران و دنیای اطراف آنها
  • فکر کردن و رفتار انعطاف پذیر

نظرات مختلفی در میان پزشکان، والدین و متخصصان در مورد علت اوتیسم و چگونگی درمان آن وجود دارد. با این حال واقعیتی که همه روی آن اتفاق نظر دارند اینست که مداخله زود هنگام و متمرکز کمک کننده است و اثر درمان برای کودکانی که در خطر هستند یا آنهایی که علائم را زودتر نشان میدهند، متفاوت خواهد بود.

همچنین بخوانید: چطور بفهمم که کودک من اوتیسم دارد؟ بعد از آن چه کنم؟

والدین چطور تشخیص دهند؟

چطور-بفهمم-که-کودک-من-اوتیسم-دارد1.jpg

شما در بهترین موقعیت برای تشخیص علائم اولیه اوتیسم هستید چرا که کودک خود را بهتر از هر کس دیگری میشناسید و رفتارها و خلق و خویی که یک پزشک اطفال شاید نتواند در یک ویزیت سریع 15 دقیقه ای ببیند را هر روز نظاره گر هستید. پزشک اطفال میتواند یک شریک ارزشمند باشد اما اهمیت مشاهدات و تجربیاتتان را دست کم نگیرید. مهم این است که خودتان را آموزش دهید تا بدانید چه چیزی طبیعی است و چه چیزی نیست.

بر رشد کودکتان نظارت داشته باشید. اوتیسم انواع تاخیرات رشدی را شامل میشود، بنابراین توجه به زمانی که کودکتان به نقاط عطف اجتماعی، عاطفی و شناختی میرسد، یک راه موثر برای تشخیص زودهنگام این مشکل است. چون تاخیر در رشد به طور مستقیم به اوتیسم مربوط نمیشود، ممکن است خطر عدم تشخیص این بیماری افزایش یابد.

اگر نگرانید، اقدام کنید. هر کودکی با سرعت متفاوتی رشد میکند، پس اگر فرزندتان دیر صحبت کرد یا شروع به راه رفتن کرد، لازم نیست وحشت کنید. وقتی صحبت از رشد سالم و درست به میان میآید، دامنه وسیعی از رشد طبیعی و نرمال وجود دارد؛ و اگر کودک شما علائمی را در نقاط عطف سنی اش نشان نداد یا شما احساس کردید مشکلی وجود دارد، فوراً این مسئله را با پزشک کودک در میان بگذارید و وقت را تلف نکنید.

وقت را تلف نکنید و منتظر نباشید ببینید چه پیش میآید. به بسیاری از والدین نگران گفته میشود که “نگران نباشید ” یا “صبر کنید ببینید چه میشود “؛ اما انتظار بدترین کاری است که میتوانید انجام دهید. شما با خطر از دست دادن زمان ارزشمند در سنی که کودکتان بهترین شانس را برای بهبودی دارد، روبرو هستید. علاوه بر این، چه تاخیر به لحاظ تکاملی ناشی از اوتیسم یا سایر عوامل باشد چه نه، بعید است کودکان دچار تاخیر به سادگی بتوانند از مشکلاتشان عبور کنند. کودکتان برای توسعه مهارتها در زمینه ای که تاخیر صورت گرفته به کمک بیشتر و درمان هدفمند نیاز دارد.

به غرایز خود اعتماد کنید. به طور ایده آل، پزشک کودک شما، نگرانیتان را جدی میگیرد و یک ارزیابی کامل برای اوتیسم یا دیگر تاخیرات رشد انجام میدهد؛ اما گاهی اوقات، حتی بهترین پزشکان نیز مشکلات را دست کم گرفته یا به علائم هشدار توجه نمیکنند. اگر ندای درونیتان به شما میگوید چیزی درست نیست به آن گوش دهید. خونسردیتان را حفظ کرده و یک قرار ملاقات با متخصص رشد کودک ترتیب دهید تا نظر او را هم جویا شوید.

علائم و نشانه های اوتیسم در نوزادان و کودکان نوپا

اگر اوتیسم در دوران شیرخوارگی تشخیص داده شود، میتوان از مزیت انعطاف پذیری چشمگیر مغز جوان کودک برای درمان در آن دوره بهره برد. اگرچه اوتیسم تا 24 ماه سخت تشخیص داده میشود، علائم اغلب بین 12 تا 18 ماهگی بروز میکنند. اگر نشانه ها تا 18 ماهگی شناسایی شوند، درمان تهاجمی ممکن است به بازسازی مغز و بازگشت علائم کمک کند.

نشانه های اولیه اوتیسم شامل نداشتن رفتارهای عادی (منظور بروز رفتارهای غیر عادی نیست) است، چون تشخیص آنها میتواند دشوار باشد. در برخی موارد، اولین علائم اوتیسم حتی به صورت نشانه هایی بروز میکنند که به “کودک خوب ” تعبیر میشود چرا که ممکن است نوزاد آرام، مستقل و بدون درخواست به نظر برسد. اگرچه میتوانید علائم هشدار را بشناسید میتوانید آنها را تشخیص دهید.

برخی از نوزادان مبتلا به واتیسم به در آغوش گرفتن یا تنها بودن واکنشی نشان نمیدهند و به مادرشان هنگام شیر خوردن نگاه نمیکنند.

علائم اولیه

کودک یا نوزادتان:

  • با شما تماس چشمی برقرار نمیکند؛ مثلا هنگام شیر خوردن نگاهتان نمیکند یا به لبخندتان پاسخ نمیدهد.
  • نسبت به صدا زدن نامش یا صدا و آوای آشنا واکنشی نشان نمیدهد.
  • اشیا یا حرکات شما را با دیدن دنبال نمیکند.
  • به دست تکان دادن شما برای خداحافظی یا سایر حرکاتتان برای برقرای ارتباط توجه نمیکند.
  • برای جلب توجه شما سر و صدا نمیکند.
  • درخواستی برای بغل کردن یا برداشتنش ندارد و واکنشی هم هنگام بغل کردن از طرف شما نشان نمیدهد.
  • حرکات صورت یا بدنی شما را دنبال نمیکند.
  • با افراد دیگر بازی نمیکند یا علاقه و لذتی نشان نمیدهد.
  • اگر احساس ناراحتی کنید یا آسیبی به خودتان وارد کنید، اهمیتی نمیدهد.

حتماٌ بخوانید: کم توجهی/عدم تمرکز در کودکان، بهترین کارهایی که می توانید انجام دهید!

پرچم های قرمز هشداری در رشد

ارزیابی ضروری جهت تاخیر در موارد زیر باید توسط پزشک کودک صورت گیرد:

  • 6 ماهگی: اظهار لذت یا لبخند واضح
  • 9 ماهگی: توجه به صداهای جلو و پشت سر، لبخند یا سایر حالات چهره
  • 12 ماهگی: واکنش نشان دادن به نام
  • 12 ماهگی: حرف زدن نامفهوم و بچه گانه
  • 12 ماهگی: حرکت به عقب و جلو مثل اشاره کردن، نشان دادن، دست دراز کردن برای گرفتن چیزی
  • 16 ماهگی: صحبت کردن
  • 24 ماهگی: کودک بتواند منظورش را برساند و رفتارش معنادار باشد.

علائم و نشانه ها در کودکان خردسال

وقتی کودکان بزرگتر میشوند، پرچم های قرمز هشداری اوتیسم متنوع تر میشوند. علائم و نشانه های هشداری بسیاری وجود دارد، اما آنها معمولا حول محور مهارتهای اجتماعی، گفتار و مشکلات زبانی، مشکلات ارتباط غیر کلامی و رفتارهای انعطاف ناپذیر هستند.

علائم مشکلات اجتماعی

  • بی تفاوتی و غفلت از حضور دیگران یا هر آنچه در اطرافشان رخ میدهد.
  • نمیدانند چطور با دیگران ارتباط برقرار کنند، بازی کنند یا دوست شوند.
  • ترجیح میدهند بغل یا لمس نشوند.
  • بازی های ساختگی یا دسته جمعی انجام نمیدهند، از دیگران پیروی نمیکنند و حواسشان به شما نیست و یا از اسباب بازی ها خلاقانه استفاده نمیکنند.
  • در درک احساسات یا صحبت درباره آنها با مشکل روبرو هستند.
  • وقتی کسی با آنها حرف میزند، به نظر نمیرسد گوش دهند.
  • علایق یا داشته هایشان را با دیگران به اشتراک نمیگذارند مثل اسباب بازی یا نقاشی.

تعامل اجتماعی اساسی و اولیه میتواند برای کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم دشوار باشد. به نظر میرسد که بسیاری از کودکان در طیف اوتیسم ترجیح میدهند در دنیای خودشان زندگی کنند و از دیگران دور باشند.

علائم مشکلات گفتاری و زبانی

  • با لحنی غیرطبیعی یا با گام صدا و ریتم غیر عادی حرف میزنند. به طور مثال هر جمله را طوری به پایان میرسانند که سوالی به نظر میرسد.
  • اغلب کلمات و عبارات تکراری را بارها بارها تکرار میکنند بدون اینکه قصد ایجاد ارتباط داشته باشند.
  • سوال پرسیده شده را تکرار میکنند بدون اینکه به آن جوابی بدهند.
  • از دستور زبان به شکلی نادرست استفاده میکنند مثلا اشتباهات دستوری دارند و ازکلمات نادرست استفاده میکنند یا به صورت سوم شخص جواب میدهند.
  • برای برآورده کردن نیازها یا درخواستهایشان با مشکل مواجهند.
  • دستورها، توضیحات یا سوالات ساده را درک نمیکنند.
  • آنچه گفته میشود را عینا و کلمه به کلمه مثل یک نوشته میپذیرند و لحن طنز، جدی و طعنه آمیز آنرا درک نمیکنند.

کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم در گفتار و زبان مشکل دارند و اغلب دیر شروع به صحبت کردن میکنند.

مطلب مهم: بهترین داروها برای تقویت تمرکز و اختلال حواس در همه سنین (تحقیقات جدید)

علائم مشکلات ارتباط غیر کلامی

  • از ارتباط چشمی اجتناب میکنند.
  • از حالات چهره ای استفاده میکنند که تطابقی با آنچه طرف مقابلشان میگوید، ندارد.
  • حالات صورت، لحن صدا و حرکات دیگران را درک نمیکنند و واکنشی به آنها نشان نمیدهند.
  • حرکات بسیار کمی از خود بروز میدهند مثل اشاره کردن. ممکن است مثل یک روبات سرد برخورد کنند.
  • نسبت به مناظر، بوها، بافتها و صداها واکنش معمول را نشان نمیهند. نسبت به کسانی که وارد اتاق شده یا آنها را ترک میکنند و همچنین تلاش های دیگران برای جلب توجه شان، بی توجه هستند.
  • داشتن حالت غیر عادی، دست و پا چلفتی بودن یا حرکات غیر عادی مثل راه رفتن منحصر به فرد روی پنجه پا.

کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم در انتخاب ایماهای غیرکلامی دقیق و استفاده از زبان بدن دچار دردسر میشوند. این مشکل باعث میشود که تعامل اجتماعی “بده بستانی ” برایشان بسیار دشوار گردد.

علائم انعطاف ناپذیری

  • یک رویه ثابت و همیشگی را دنبال میکنند مثلا از مسیر خاصی هر روز تا مدرسه میروند.
  • در سازگاری با هر گونه تغییر در برنامه یا محیط مشکل دارند مثلا اگر جای مبلها عوض شود یا زمان خواب متفاوت از زمان معمول باشد، کج خلقی میکنند.
  • داشتن دلبستگی های غیر معمول نسبت به اسباب بازیها یا اشیا عجیب مثل کلیدها، پریز برق یا نوارهای کشی. با وسواس چیزها را در یک خط مرتب میکنند.
  • داشتن علاقه به موضوعات محدود و انگشت شمار که اغلب شامل اعداد و علائم هستند؛ مثلا به حفظ کردن و از حفظ گفتن جزئیات نقشه ها، برنامه قطارها یا آمار ورزشی تمایل دارند.
  • زمان طولانی را به تماشای اشیا در حال حرکت مثل پنکه سقفی میگذرانند یا روی بخشی از یک شی مثل چرخ های ماشین اسباب بازی تمرکز میکنند.
  • حرکات و کارهای یکسان را بارها و بارها تکرار میکنند مثل دستها را به هم زدن، تکان خوردن یا چرخیدن که به عنوان رفتارهای خود تحریکی و کلیشه ای شناخته میشوند. برخی محققان و پزشکان بر این باورند که این رفتارها احتمالا کودک مبتلا را بیشتر آرام میکنند تا اینکه او را تحریک کنند.

کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم اغلب محدود، غیر منعطف بوده و حتی در رفتارها، فعالیتها و نسبت به علایق خود وسواسی هستند.

رفتارهای تکراری و کلیشه ای شایع

  • زدن دست ها به هم
  • تکان دادن خود، به جلو و عقب تکان خوردن
  • به دور خود چرخیدن
  • ضربه آهسته و ناگهانی به انگشتان
  • تکان دادن ناگهانی سر به عقب و جلو
  • خیره شدن به لامپ ها
  • تکان دادن انگشتان مقابل چشم ها
  • بشکن زدن
  • ضربه زدن به گوش ها
  • خاراندن خود
  • ردیف کردن اسباب بازی ها
  • چرخاندن اجسام
  • چرخاندن چرخ ماشین اسباب بازی
  • تماشای اشیای در حال حرکت
  • روشن و خاموش کردن کلید برق
  • تکرار کلمات و اصوات

علل اوتیسم

تا به حال، دانشمندان بسیاری بر این باور بوده اند که اوتیسم اغلب ناشی از عوامل ژنتیکی است؛ اما تحقیقات جدید پیشگامانه نشان میدهند که عوامل محیطی میتوانند در پیشرفت اوتیسم تاثیر به سزایی داشته باشند.

ممکن است نوزادان با یک آسیب ژنتیکی اوتیسم به دنیا بیایند که توسط چیزی در محیط خارجی، چه وقتی نوزاد در رحم بوده و چه در زمانی پس از تولد، به وجود آمده باشد. توجه داشته باشید که محیط در این زمینه، به معنی چیزی خارج از بدن است.

عوامل پیش از تولد که ابتلا به اوتیسم را تشدید میکنند

  • مصرف داروهای ضد افسردگی در حین بارداری، به ویژه در 3 ماه اول
  • کمبود مواد مغذی بدن در اویل بارداری، به ویژه ناکافی بودن میزان فولیک اسید بدن
  • سن پدر و مادر
  • مشکلات پس از تولد یا در حین تولد، از جمله کم بودن شدید وزن و کم خونی نوزاد
  • عفونت های مادر در حین زایمان
  • قرار گرفتن در معرض آلاینده های شیمیایی، از قبیل فلزات و آفت کش ها در دوره بارداری

به تحقیقات بیشتری در مورد این عوامل خطر قبل از تولد، نیاز است اما اگر شما باردار هستید یا تازه اقدام به آن کرده اید، ضرری ندارد تا اقدامات لازم برای کاهش خطر ابتلا نوزاد به اوتیسم را به کار گیرید.

افسانه ها و حقایق مربوط به واکسیناسیون دوران کودکی

افسانه1: زدن واکسن ضرورتی ندارد.

حقیقت: واکسن ها کودکتان را در برابر بسیاری از بیماری های جدی و کشنده مثل سرخک، مننژیت، فلج اطفال، دیفتری، کزاز و سیاه سرفه در امان نگاه میدارد. این بیماری ها امروزه شایع نیستند، زیرا واکسن ها وظیفه خود را انجام میدهند؛ اما باکتری و ویروسهایی که باعث ایجاد این بیماریها میشوند، هنوز وجود دارند و میتوانند به کودکانی که ایمن سازی نشده اند، متتقل شوند.

افسانه2: واکسن ها باعث اوتیسم میشوند.

حقیقت: با وجود تحقیقات گسترده و مطالعات در حوزه سلامت، دانشمندان و پزشکان ارتباطی بین واکسیناسیون دوران کودکی و اوتیسم یا سایر مشکلات رشد پیدا نکرده اند و کودکانی که واکسینه نشده اند، از میزان کمتری از اختلالات طیفی اوتیسم برخوردار نیستند.

افسانه3: واکسن ها خیلی زود زده میشوند.

حقیقت: واکسینه کردن زود هنگام کودکان، آنها را از ابتلا به بیماری های جدی که برای نوزادان نیز بسیار خطرناک است و احتمال دارد هر لحظه رخ دهند، حفظ میکند. به تعویق انداختن واکسینه کردن فرزندتان او را در معرض خطر قرار میدهد. برنامه واکسیناسیون توصیه شده طوری طراحی شده تا بر سیستم ایمنی کودکان در سنین خاص بهترین عملکرد را داشته باشد. یک برنامه زمانبندی متفاوت ممکن است همان تاثیر و ایمنی را ارائه ندهد.

افسانه4: بسیاری از واکسن ها یک مرتبه زده میشوند.

حقیقت: ممکن است نظریه هایی مبنی بر اینکه واکسن های توصیه شده طبق برنامه زمانبندی، برای سیستم ایمنی سنگین است و ممکن است باعث اوتیسم شود؛ اما بررسی ها نشان میدهد که وقفه افتادن بین واکسن ها سلامت کودکان را بهبود نمیبخشد و خطر ابتلا به اوتیسم را هم کاهش نمیدهد و همانطور که در بالا گفته شد، دقیقا آنها را در خطر ابتلا به بیماری های مهلک قرار خواهد داد.

همچنین بخوانید: بیش فعالی کودکان چیست؟ علائم، علل و روش های جدید درمان خانگی

اقداماتی که در صورت نگرانی میتوانید انجام دهید

اگر رشد و نمو کودکتان با تاخیر همراه است و یا اگر شاهد بروز علائم مربوط به پرچمهای قرمز هشداری اوتیسم هستید، به یک پزشک اطفال مراجعه کنید. در واقع، بد نیست فرزندتان توسط یک پزشک تحت نظر باشد حتی اگر به لحاظ نقاط عطف رشدی طبق برنامه پیش میرود. انجمن پزشکان اطفال آمریکا توصیه میکند که همه کودکان در سنین 9، 18 و 30 ماهگی، به طور منظم، به ویژه برای اوتیسم غربالگری شوند.

برنامه غربالگری برای اوتیسم. ابزارهای غربالگری تخصصی بسیاری برای شناسایی کودکان در معرض خطر ابتلا به اوتیسم ساخته شده اند. اغلب این ابزارهای غربالگری سریع و واضح هستند که شامل سوالات بله یا خیر و یا یک فهرست برای بررسی علائم هستند. پزشک کودک باید بازخورد شما از رفتار فرزندتان را هم در نظر بگیرد.

نزد یک متخصص رشد کودک بروید. اگر پزشک کودک شما علائم احتمالی اوتیسم را در طول غربالگری شناسایی کند، فرزند شما باید برای ارزیابی جامع تخصصی به یک متخصص ارجاع داده شود. ابزار های غربالگری را نمیتوان جهت تشخیص مورد استفاده قرار داد، به همین دلیل است که به بررسی بیشتر نیاز است. یک متخصص میتواند آزمایش های متنوعی را برای تعیین اینکه کودکتان به اوتیسم مبتلاست یا خیر، انجام دهد. اگرچه بسیاری از متخصصین بالینی پیش از 30 ماهگی، کودک مبتلا را شناسایی نمیکنند، اما با استفاده از تکنیک های غربالگری قادرند تشخیص دهند که چه زمانی گروهی از علائم مرتبط با اوتیسم وجود دارند.

به دنبال خدمات مداخله ای اولیه باشید. فرآیند تشخیص اوتیسم به مهارت نیاز دارد و گاهی اوقات میتواند کمی طول بکشد؛ اما شما میتوانید به محض اینکه به کودکتان مشکوک شدید، به دنبال درمان باشید. از پزشک خود بخواهید تا فرزندتان را به خدمات مداخله به موقع و اولیه ارجاع دهد. مداخله اولیه، یک برنامه با پشتوانه فدرال برای نوزادان و کودکان نوپاست. کودکانی که چندین علامت هشدار زود هنگام را بروز دهند، ممکن است تاخیر در رشد داشته باشند و از مداخله اولیه چه معیارهای کامل اختلالات طیف اوتیسمی را دارا باشند چه نه برخوردار خواهند بود؛ به عبارت دیگر، خطر افزایش احتمال بیماری در نشستن و دست روی دست گذاشتن بیشتر از دریافت مداخله اولیه است.

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست