خانه > خواص گیاهان دارویی > 12 تا از خواص و مضرات مرزه (و نحوه استفاده)
خواض و عوارض مرزه

12 تا از خواص و مضرات مرزه (و نحوه استفاده)

گیاه مرزه از گیاهان خیلی پر مصرف و پر خاصیت در بحث چاشنی های مواد غذایی و گیاهان دارویی است .قسمت های مختلف این گیاه از جمله برگ ، گل ، ساقه و دانه ی مرزه بیشتر خاصیت آرام بخش و ضد درد دارد و جزء مسکن های قوی گیاهی به شمار می رود. در این مقاله به طور کامل گیاه مرزه را معرفی خواهیم کرد و شیوه اصولی استفاده از آن بررسی خواهد شد.

گیاه شناسی مرزه

  • مرزه گیاهی با برگ‌های صاف و گل‌های کوچک است.
  • ارتفاع بوته این گیاه به ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر می‌رسد.
  • مرزه گیاهی است یکساله از تیره نعناعیان دارای ساقه‌های متعدد و به رنگ مایل به قرمز است که به حالت وحشی در اروپای جنوبی و آسیا (از جمله ایران) به فراوانی می‌روید.
  • مرزه سرشار از ویتامین‌های B، A ،C، نیاسین، تیامین و پیرودوکسین است. همچنین این گیاه سرشار از فیبر و مواد معدنی بوده که برای درمان بسیاری از بیماری‌ها مفید است.
  • نام گیاه شناسی این گیاه دارویی بستگی به فصل کشت آن دارد. نوع تابستانه آن Satureja hortensis ناميده مي شود؛ و نام زمستانه اش Satureja montana است. مرزه تابستانه گیاهی سالیانه است منتها مرزه زمستانه دائما در حال رشد است.

طبیعت مرزه گرم و خشک است. در طب سنتی این سبزی ترکیبات ضد درد دارد و در درمان دردهای عصبی و کاهش چربی خون و کاهش وزن موثر است و از آن برای تسکین درد دندان استفاده می کردند. در قدیم برای درمان فلج اطفال استفاده شده است

ویتامین ها و مواد معدنی مرزه

ویتامین A کلسیم
ویتامین B6 آهن
ویتامین B9 و منگنز
ویتامین C منیزیم
ویتامین E روی
ویتامین K پتاسیم
اسیدهای چرب امگا 3 سلنیوم

خواص مرزه برای سلامتی

1- بیماری‌های گوارشی

مرزه در ناحیه گوارشی باعث کاهش درد دندان، تسکین و آرام کردن دستگاه گوارش و معده می‌شود و به افزایش آنزیم‌های گوارشی کمک می‌کند. همچنین برای موارد زیر بکار می رود:

  • حالت تهوع
  • اسهال
  • یبوست
  • نفخ شکم
  • عفونت‌های روده‌ای
  • بوتولیسم
  • از دست دادن اشتها
  • بی‌اشتهایی
  • سموم روده بزرگ
  • سوءتغذیه کودکان

2- درمان بیماری های ریوی

در سیستم ریوی، مرزه به عنوان یک ضد احتقان برای سرماخوردگی و آنفلوآنزا عمل می کند و در درمان مشکلات مزمن مانند آسم و برونشیت موثر است. همچنین قادر به کاهش علائم مربوط به تب، سرفه، گلودرد و سایر علائم سرماخوردگی و آنفلوآنزا و بیماری های مزمن است.

مرزه برای سرفه، گلودرد، سایر علائم سرماخوردگی و آنفلوآنزا، مسائل مزمن مانند برونشیت و سل، مشکلات تنفسی در کودکان به کار می رود و همچنین ممکن است برای درمان سرطان مفید باشد.

3- تسکین دردهای عضلانی و مفاصل

مرزه به همراه پونه کوهی برای از بین بردن درد عضلانی و مفصلی و اسپاسم های عضلانی عالی هستند. مرزه قادر به کاهش کرامپ های شکمی می باشد و از مرزه مخصوصا برای درمان کولیک، انقباضات رحم، روماتیسم و ​​نقرس استفاده می شود.

4- پیشگیری از پوکی استخوان

مرزه در تقویت سیستم اسکلتی و همچنین درمان و پیشگیری از پوکی استخوان موثر عمل می کنند. همچنین در افزایش تراکم استخوان در سنین میانسالی موثر می باشد.

5- تاثیر مرزه بر پوست و مو

  • مقادیر بالای آنتی اکسیدان ها، ویتامین C و ویتامین A موجود در مرزه با افزایش کلاژن پوست صورت به رفعچین و چروک پوست کمک کرده و باعث جوان سازی پوست صورت می شود.
  • آهن موجود در مرزه با افزایش تولید گلبول های قرمز خون به درمان کم خونی کمک می کند و با بهبود جریان خون در پوست سر باعث تقویت فولیکول های مو و در نتیجه تقویت و افزایش رشد مو می شود.
  • مرزه دارای خواص ضد قارچی قوی بوده و روغن مرزه می تواند به درمان عفونت قارچی ناخن دست و پا کمک کند.

6- درمان مشکلات مجاری ادرار

مرزه به عنوان دیورتیک عمل می کند، در حالی که ترکیب دمنوش پونه کوهی و مرزه مشکلات دیگر دستگاه ادراری را بهبود می بخشد.

7- درمان التهابات

مرزه دارای خواص ضد التهابی و ضد میکروبی قوی می باشد که برای درمان سردرد شامل میگرن و عفونت های سینوسی، تب، آرتروز، برونشیت و دیگر عفونت های التهابی ریه و همچنین بیماری آلزایمر، ایده آل هستند. علاوه بر این، مرزه به مبارزه با آپاندیسیت، پانکراتیت و انتروکولیت کمک می کند. مرزه برای درمان نقرس و روماتیسم به کار می رود.

8- پاکسازی کبد

مرزه دارای خواص دیورتیک قوی بوده که به سم زدایی و پاک سازی کبد و درمان بیماری های کبد کمک کرده و باعث بهبود عملکرد کبد می شود.

9- کاهش فشارخون

مقادیر بالای پتاسیم و منیزیم موجود در مرزه به درمان فشار خون بالا کمک کرده و خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی را کاهش می دهد.

10- لاغری

مرزه دارای مقادیر بالایی فیبر است و استفاده از مرزه تازه به عنوان سبزی خوردن باعث کاهش اشتها شده و با پیشگیری از پرخوری به لاغری و کاهش وزن کمک می کند. علاوه بر این فیبر موجود در مرزه به پاک سازی روده و درمان یبوست کمک کرده و با کاهش ذخیره ی چربی در بدن باعث لاغری و کاهش وزن می شود.

دیگر خواص مرزه

  • مرزه نقش مهمی در ریشه کن کردن رادیکال‌های آزاد و زیان‌آور دارد وبا خاصیت آنتی اکسیدانی بالا مانع از بروز سرطان میشود.
  • مرزه همچنین به سیستم گردش خون/قلبی و عروقی، با متعادل کردن سطح کلسترول، افزایش و تقویت تولید گلبول‌های قرمز خون، تقویت سیستم ایمنی، مغز و سیستم عصبی کمک می‌کند.
  • مرزه در ارتباط با سیستم عصبی و مغز باعث کاهش استرس، اضطراب و بی خوابی می شود.
  • همچنین مرزه یک تنظیم کننده بزرگ چرخه قاعدگی زنان و درمانگر علائم یائسگی است.
  • مرزه بر میزان دید چشم تاثیرگذار است و بینایی را تقویت میکند.
  • در طب سنتی از سبزی مرزه تازه و خشک شده برای درمان تشنگی و خشکی دهان دیابتی در افراد مبتلا به دیابت استفاده می شود.

عوارض احتمالی مرزه

  • مرزه می تواند باعث واکنش های آلرژیک و جلوگیری یا کند شدن انعقاد خون شود.
  • توصیه می شود که حداقل دو هفته قبل از عمل جراحی، از مصرف این گیاهان خودداری شود.
  • نسخه تازه آن ها برای سری اول، می توانند باعث تحریک پوست و چشم شوند.
  • استفاده طولانی مدت مرزه همچنین می تواند باعث زخم معده یا انسداد روده، سرطان ها و تشنج شود.
  • زنان باردار و شیرده باید از آن ها به میزان متوسط ​​و کوتاه مدت استفاده کنند.
  • هنگام استفاده از این گیاه برای درمان بیماری ها در کودکان نیز باید احتیاط شود.

نحوه استفاده از دمنوش مرزه

1- دمنوش مرزه: ۲ قاشق سوپخوری در نیم لیتر آب به مدت ۱۵ دقیقه بگذارید دم بکشد سپس صاف نموده همراه با عسل روزانه ۲ تا ۳ فنجان جرعه جرعه بنوشید. این نوشیدنی گرم موجب بهبود سیستم گوارشی و تنفسی میشود.

2- عرق مرزه: بهترین شکل مصرف عرق مرزه به این صورت است که پس از صرف هر وعده غذا، یک فنجان عرق مرزه را در یک لیوان آب ریخته و محلول حاصل را مصرف می کنیم. از خواص این نوشیدنی میتوان به خاصیت چاق کنندگی آن اشاره کرد. همچنین مصرف عرق مرزه موجب بهبود عملکرد سیستم گوارش میشود.

3- روغن مرزه: روغن اسانس مرزه از از طریق تقطیر بخار شکوفه و گیاه استخراج می شود. از خواص این روغن میتوان به شادابی پوست صورت ، جلوگیری از پیری زودرس پوست از جمله چین و چروک و لکه های تیره به خصوص زیر چشم ، مناسب برای رفع درد به خصوص درد گوش اشاره کرد.

نحوه اصولی استفاده از مرزه

  • مرزه در آماده‌سازی گوشت‌های نمک‌سود شده و افزایش طعم غذاهای روزانه، خورش، سوپ، سس‌های سالاد و سالاد استفاده می‌شود.
  • مرزه به عنوان یک طعم دهنده برای غذاهای ایرانی و ترکی از جمله غذاهای گوشتی، پاستا، سوپ، سس و سبزیجات به کار می‌رود. طعم مرزه کوهی بسیار لذت بخش است.
  • مرزه به عنوان ادویه به غذاهایی مانند کلم، آبگوشت، سوپ، گوشت، ماهی و غذاهای مرغی اضافه و برای سالاد ها نیز استفاده می شود.

خواص و مضرات ریحان سبز و بنفش

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست