خانه > خواص گیاهان دارویی > خواص و مضرات ریحان سبز و بنفش، نحوه مصرف و نکات مهم دیگر
ریحان

خواص و مضرات ریحان سبز و بنفش، نحوه مصرف و نکات مهم دیگر

ریحان دارای فوائد زیادی برای سلامتی است که شامل سلامتی مغز، درمان ورم مفاصل، درمان استرس، کاهش رشد پیری، حمایت از سلامت استخوان ها، درمان صرع و کمک به سوخت و ساز بدن است. از دیگر مزایا و فوائد این گیاه می توان به تسکین سندرم پیش از قاعدگی، تامین انرژی، پیشگیری از سرطان و مراقبت از سلامت چشم ها اشاره کرد. در این مطلب با کمک جدیدترین تحقیقات پزشکی دنیا از چندین مجله معتبر، شما را به صورت علمی با فواید، عوارض، طرز استفاده و همه نکات مهم دیگر ریحان آشنا می کنیم.

ریحان چیست؟

  • ریحان یک گیاه خوشمزه و خوردنی است که به خانواده نعناع، اسطوخودوس و مریم گلی تعلق دارد
  • تقریبا هیچ تفاوتی بین خواص ریحان سبز و بنفش وجود ندارد. گفته می شود ریحان بنفش ضد سرطان است ولی از نظر علمی ثابت نشده است
  • ریحان دارای نام های فراوان و متنوعی در گیاه شناسی است. نام علمی این گیاه Ocimum basilium است. منشأ آن منطقه هونان چین است
  • ریحان گیاهی است که می توان به راحتی آن را در خانه پرورش داد چون به نور خورشید زیادی نیاز ندارد. همین دلیل باعث شده است که مردم در سرتاسر دنیا این گیاه را در خانه های خود پرورش داده و از آن استفاده کنند.
  • در گذشته های دور تصور بر این بود که این گیاه باعث تقویت روحیه مردم در حین روزه گرفتن می شود
  • یونانی ها آن را نماد عزا و عزاداری می دانستند
  • هندوها معتقد بودند که ریحان گیاهی است که  در زندگی پس از مرگ از انسان محافظت می کند
  • این گیاه در کرت برای دفع شیطان و به عنوان راهی برای تشخیص پاکدامنی زنان مورد استفاده قرار می گرفت

حتما بخوانید: خواص و مضرات ترخون، بهترین زمان و نحوه مصرف آن (تحقیقات جدید)

  • این گیاه حاوی مواد شیمیایی ویژه ای است که حشرات آن ها را دوست ندارند (بر انسان تاثیری ندارند)
  • انواع مختلف این گیاه، بوی متفاوتی دارند. هر کدام از این رقم ها دارای اسانس ها و روغن های متفاوتی هستند. به عنوان مثال هر کدام می توانند بو و عصاره لیمو، میخک، کافور و یا شیرین بیان بدهند
  • در چین، یک نام تایلندی برای ریحان به معنای “برنده شدن ” در نظر می گیرند که حتی برای طلا استفاده نمی شود.
  • برای یادگیری کاشت ریحان در گلدان این ویدیو را ببینید

انواع ریحان

اگر از علاقه مندان به ریحان هستید، می توانید از 50 تا 150 گونه مختلف ریحانی که وجود دارد، امتحان کنید. در اینجا به محبوب ترین ها اشاره می کنیم:

1- ریحان شیرین (رایج در ایران)

  • این نوع رایج ترین و در دسترس ترین نوع ریحان است.
  • این گیاه به صورت عمده و گسترده ای در هر ظرف سبزی وجود دارد. ریحان شیرین گیاهی است که ارتفاعش به 45 تا 75 سانت می رسد و در هوای گرم رشد می کند.
  • ریحان شیرین دارای عطر تازه و طعمی شیرین است و یکی از اجزای اصلی غذاهای ایتالیایی است.
  • می توانید ریحان شیرین را در سس ایتالیایی، تر چاشنی ها وسوپ ها امتحان کنید.

2- ریحان شیرین تایلندی

  • همانطور که از نامش بر می آید، این گونه از ریحان شیرین بیش تر در غذاهای جنوب شرقی آسیا مورد استفاده قرار می گیرد.
  • برگ های این نوع ریحان، کوچک تر و نقطه نقطه و با نوک سبز تیره هستند.
  • برخلاف بسیاری از انواع ریحان، گل های ریحان شیرین تایلندی بنفش یا خرمایی مایل به قرمز هستند و دارای اشکال مخروطی می باشند.
  • ارتفاع این گیاه بین 40 تا 60 سانت است و دارای طعمی تند است (تقریبا مانند بادیان)

3- ریحان بنفش

  • اگر دوست دارید باغچه منزلتان هم مفید باشد و هم زیبا، ریحان بنفش یک معامله دوسر سود است.
  • این گیاه با برگ ها و ساقه های بنفش رنگ خود، می تواند به باغچه منزلتان یک انفجار بزرگ از رنگ را بدهد.
  • این گیاه به اندازه دیگر انواع ریحان شیرین نیست و مزه ای همانند میخک دارد.
  • ارتفاع این گیاه بین 45 تا 70 سانت است. این گیاه دارای دو زیر گونه است (مانند ریحان اوپال تیره یا ریحان موجدار)
  • ریحان بنفش برای سالاد و یا تزئین عالی است، یا می تواند بخاطر عطر و رنگش در غذاها مورد استفاده قرار گیرد.

4- ریحان لیمویی

  • اگر لیمو دوست دارید، پس عاشق این نوع ریحان خواهید شد.
  • ریحان لیمویی می تواند تا ارتفاع 36 اینچی رشد کند. برگ های این گیاه صاف، بلند و سبز روشن است.
  • این گیاه دارای ارتفاعی در حدو 13 تا 25 سانت است. اگر واقعا علاقه مند به استفاده از ریحان برای غذاهای مدرن هستید، ریحان لیمویی بی نظیر است.
  • این گیاه به خوبی با سالاد، ماهی، سبزیجات کبابی، خوراک مرغ، دسرهای خوشمزه و چای قابل مصرف است.

5- ریحان کاهویی

  • به راحتی می توان گفت که گیاه ریحان کاهویی منحصر به فردتر از سایر گونه ها است. این گیاه دارای برگ هایی به رنگ سبز روشن و پر از چین و چروک است، (درست حدس زدید) شبیه کاهو است.
  • این گیاه طعمی ملایم دارد که نقش خوبی در سالاد، تزئین و بسته بندی دارد.
  • اگرچه برگ های آن بزرگ است اما ارتفاع خود گیاه به بیش تر از 30 سانتی متر نمی رسد.
  • گل های ریحان کاهویی بیش تر از انواع دیگر رشد می کنند، بنابراین دارای برگ هایی در اندازه بزرگ تر نسبت به گونه های دیگر است.

6- ریحان دارچینی

  • این گونه دارای یک رایحه مطبوع و یک مزه تند است و ارتفاعش تا 90 سانت رشد می کند.
  • ریحان دارچینی دارای ساقه های بنفش، گل های بنفش متمایل به صورتی، برگ های درخشان براق و در کل یک گیاه دوست داشتنی است.
  • اگر چه این گیاه طعم دارچینی تندی دارد اما کاملا ملایم است و می تواند در ظرف های غذا بدون ترس از غلبه بر سایر طعم ها، به کار رود. این میوه با سالاد میوه، تر چاشنی های آسیایی، رشته ها، سبزیجات سرخ شده و برنج بو داده قابل مصرف است.

ارزش غذایی

ریحان سرشار از ارزش های غذایی و تغذیه ای است. در اینجا تجزیه و تحلیلی از محتوای نصف فنجان (20 – 21 گرم) ریحان آمده است:

این گیاه کالری کمی دارد و تقریبا فاقد هرگونه چربی و کربوهیدرات است. همچنین شاخص گلیسمی خیلی پایینی دارد.

خواص در طب سنتی

بنام شاهسپرم در متون سنتي يافت مي شود. گرم و خشك است. تحليل برنده تمامي ورمها، خواب آور، گشاينده انسدادهاي مغز، بوي آن مانع از انتشار وبا و بوئيدن آن از بين برنده سدرد افراد گرم مزاج و دور كننده حشرات موذي است. براي تپش قلب، ضعف معده و بادهاي غليظ و عصاره آن با شكر از بين برنده درد سينه و سرفه و مضمضه كردن و جويدن آن براي زخم دهان مفيد است. تخم آن باعث مقاومت در برابر سموم مي شود و بوداده تخمش اسهال را از بين مي برد ولي نبايد تخم آن را كوبيد. بوئيدن آن براي مغز مضر و مصلحش نيلوفر است.

خواص علمی ثابت شده

1- سلامت مغز

مطالعات صورت گرفته نشان می دهد مصرف ریحان در جلوگیری از آلزایمر فوق العاده مفید است. این گیاه حاوی مواد معدنی همانند منگنز است که باعث افزایش فعالیت فرستنده های الکترونیکی در مغز می شود. این فعالیت با واکنش های روانی در ارتباط است. همچنین این گیاه حاوی مس است که می تواند به تحریک ذهن و افزایش کارآیی آن کمک شایانی کند. 9 غذای برتر تقویت مغز

2- درمان ورم مفاصل یا آرتریت

ورم مفاصل یکی از بیماری های دردناک است که اغلب منجر به معلولیت جسمی می شود. به نظر می رسد که ریحان حاوی ماده ای به نام بتاکاریوفیلن است که با مدیریت موثر درد مرتبط است. همچنین این ماده دارای خواص ضدالتهابی است و باعث می شود که سوزش ناشی از آرتروز در مفاصل تسکین یابد. در مطالعه ی انجام گرفته ای روی موش های مبتلا به آرتروز مشخص شد که بعلت وجود ریحان در رژیم غذایی آن ها، آزاد بودند و هیچ دردی در مفاصلشان احساس نکردند. بهترین درمانهای آرتروز

حتما بخوانید: 20 تا از خواص و مضرات ثابت شده شوید و بهترین زمان و نحوه مصرف آن

3- کنترل استرس

ریحان حاوی ترکیباتی نظیر آداپتوژن ها هستند. اینها ترکیباتی هستند که به بدن کمک می کنند تا با فشار های ناشی از عوامل فیزیکی و احساسی مقابله کند. مصرف ریحان به بدن کمک خواهد کرد که حتی در لحظات استرس زا، عملکردی متعادل داشته باشد. Ocimum basilium یا ریحان مقدس باعث کاهش سطح هورمون و سطح کورتیکوسترون در بدن می شود. بهترین درمانهای استرس

4- خواص ضد پیری

به نظر می رسد که ریحان سرشار از آنتی اکسیدان ها است. آسیبی که رادیکال های آزاد به پوست و مغز می زند، می تواند یکی از مهم ترین عوامل در ظهور و احساس پیری در انسان باشد. آنتی اکسیدان های موجود در این گیاه می تواند باعث کاهش اثرات رادیکال های آزاد و جلوگیری از استرس اکسیداتیو شود. 10 نکته ساده برای کاهش روند پیری

5- استحکام استخوان ها

از دست دادن تراکم استخوان منجر به توسعه شکنندگی استخوان و آسیب های مختلف استخوانی و شرایط جسمی می شود. این به ویژه برای زنان صادق است زیرا پوکی استخوان در زنان نسبت به مردان رایج تر است. همانطور که واقعیت های تغذیه ای نشان می دهد ریحان یکی از منابع عالی ویتامین K است که در حفظ سلامت استخوان بسیار مفید است و به جذب بهتر کلسیم کمک می کند.

حتما بخوانید: مرزه- فواید، عوارض، نحوه استفاده و نکات مهمی که قبل از استفاده باید بدانید!

6- درمان صرع

عصاره این گیاه به منظور کاهش فعالیت های تشنجی در مغز افراد بررسی شده است. مطالعه ای که بر روی حیوانات انجام شد نشان داد که اوژنول در برگ ریحان برای سیستم عصبی بسیار مفید است. بهترین درمانهای صرع در اینجا

7- کمک به سوخت و ساز بدن (متابولیسم)

سوخت و ساز مناسب برای حفظ سلامتی بدن ضروری است. ریحان منبع خوب و سرشاری از منگنز است که باعث آزاد کردن آنزیم ها و فعالیت سوخت و ساز اسیدهای آمینه، کلسترول و کربوهیدرات ها می شود. همچنین به سوخت و ساز ویتامین هایی که مرتبط با گلوکز هستند نیز کمک می کند.

8- سندروم پس از قاعدگی

این زمان از ماه می تواند برای حداقل 3 نفر از 4 زن دردناک باشد. گرفتگی عضلانی، افسردگی و خستگی، یک سندروم بعد از قاعدگی است. با این حال، منگنز موجود در ریحان می تواند این علائم را از بین ببرد و سطح هورمونی بدن را متعادل کند که به نوبه خود سبب کاهش استرس و خستگی می شود. درمانهای کاهش درد پریود به سادگی

9- منبع انرژی

این ماده مس دارد که یک ترکیب اساسی در ساخت آدنوزین تری فسفات ATP است که باعث کاهش اثرات خستگی و بی حوصلگی می شود. اغلب توصیه می شود که از ریحان در اسموتی ها برای بالا نگه داشتن سطح انرژی بدن استفاده شود. 17 علت اصلی خستگی و روشهای درمان ساده

10- خواص ضد میکروبی

این گیاه حاوی ترکیبات فراری است که در طبیعت خاصیت ضد میکروبی دارند. این ترکیبات فرار در ریحان بصورت روغن های ضروری یافت می شوند. البته روغن های دیگری مثل اوژنول هم وجود دارد که باعث کاهش اثرات قارچ ها و باکتری ها می شود.

11- آنتی اکسیدان ها برای سرطان

این گیاه حاوی ترکیبات فنولی و آنتوسیانینی است که آنتی اکسیدان هایی قوی به شمار می آیند. مشاهده شده است که این مواد از بدن در برابر واکنش های انفعالی اکسیژن که اصلی ترین عامل تشکیل سلول های سرطانی هستند، محافظت می کنند.

12- سلامت چشم

ریحان حاوی بتا کاروتن است. این ماده، ترکیبی ضروری برای جلوگیری از تخریب ماهیچه های چشم است. همچنین ریحان منبع غنی از ویتامین A و اسید اسکوربیک است که برای درمان سندروم چشم خشک و بیماری دیستروفی ماکولا (استاردگارت) استفاده می شود. بایدهای و نبایدهای تقویت چشم در اینجا

عوارض جانبی

گفته می شود که مصرف زیاد ریحان عوارض جانبی زیر را در پی دارد ولی هنوز شواهد علمی کافی در این زمینه وجود ندارد:

  • برای زنان باردار مصرف زیاد توصیه نمی شود. مطالعات حیوانی نشان داد مصرف زیاد ریحان باعث افزایش احتمال سقط جنین می شود
  • ریحان باعث کاهش قند خون می شود و بنابراین افراد دیابتی مبتلا به نوع 2 باید برای تنظیم قند خون دقت کنند
  • افراد مبتلا به کم کاری تیروئید نباید ریحان مصرف کنند چون ریحان سطح هورمون تیروکسین را کاهش می دهد و وضعیت شان را بدتر می کند
  • مصرف زیاد ریحان لخته شدن خون را با مشکل مواجه می کند پس بهتر است یک روز قبل و بعد از اعمال جراحی از خوردن آن اجتناب کنید

طرز مصرف ریحان برای بیشترین خاصیت

  • ریحان خرد شده را با سیر و روغن زیتون مخلوط کنید تا بتوانید آن را با انواع غذاهایی از قبیل ماکارونی، ماهی سالمون و بروسکتا استفاده کنید.
  • با قرار دادن برگ های ریحان تازه بر روی برش های گوجه فرنگی و پنیر موزارلا برای ایجاد یک سالاد سنتی رنگارنگ و خوشمزه، می توانید از طعم و مزه ایتالیایی آن لذت ببرید.
  • اضافه کردن ریحان به روغن داغ سالم، به خصوص آن هایی که شامل بادمجان، کلم، فلفل قرمز، توفو و بادام هندی هستند، یک عطر و طعم تایلندی ایجاد می کند.
  • ریحان پوره شده، روغن زیتون و پیاز را در غذاساز و یا مخلوط کن ریخته و آن را به سوپ گوجه فرنگی اضافه کنید.
  • می توان از یک فنجان چای ریحان، با خرد کردن برگ های آن درون آب جوش به مدت 8 دقیقه لذت برد.

ویدیویی از خواص ریحان در طب سنتی

مطالب مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست